Reîsülkurra Abdullah Eyyȗbî ve Miftahu Saâdeti'l-Medine'si (Transkripsiyon ve değerlendirme)

Medine, İslam'ın üç kutsal şehrinden biri olup, eski adıyla Yesrib olarak bilinir ve Hz. Peygamber'in (sas) hicreti ile dönüşümün ve değişimin merkezi olmuştur. Medine, coğrafi konumu itibariyle Arap Yarımadası'nın Hicaz bölgesinde yer alan önemli bir şehirdir. Bu çalışma, Abdullah Eyyûbî'nin Miftâhu Saâdeti'l-Medîne eserinin tamamı Ankara nüshası esas alınarak tahkîki, transkripsiyonu ve değerlendirmesi üzerinedir. Abdullah Eyyûbî, Semhûdî'nin Vefâü'l-Vefâ bi-Ahbâri Dâri'l-Mustafâ'sının ilk muhtasar tercümesini yapan kişidir. 18 ve 19. yüzyılları arasında İstanbul'un Eyüp semtinde yaşayan Abdullah Eyyûbi dönemin meşhur âlimlerinin rahle-i tedrisinden geçmiştir. Kendini şer'i ve aklî ilimlerde geliştirmiştir. Almış olduğu eğitimler, devletin önemli kurumlarında görevler ve dersler vermesine neden olmuştur. 19. Yüzyılın Reîsülkurralarından olan Abdullah Eyyûbî ömrünün tamamını ilme adamıştır. Miftâhu Saâdeti'l-Medîne adlı eserinde, Medine'nin isimleri, Medine'nin faziletleri, Medine'nin ilk sakinleri olan Amâlika, Yahudi, Evs ve Hazrec kabilelerinden, Mescid-i Nebevî'nin inşası, içerisinde yer alan yapılar ve geçirdiği imar ve genişletme faaliyetlerinden, Medine-i Münevvere çevresinde yer alan evler, sosyal alanlar ve vadi, dağ ve kuyulardan, Bakî' Mezarlığı'nda yatan Ehl-i Beyt mensuplarından, Hz. Peygamber'in (sas) namaz kıldığı mescitlerden, Mescid-i Nebevî, Ravza-i Mutahhara ve Hz. Peygamber'e (sas) nispet edilen mekânlarda uyulması gereken kural ve davranışlardan bahsedilmektedir.