Anadolu'da üreyen iki kuş türünde gen varyasyonları ile iklim arasındaki ilişkiler

Çevresel etkilere karşı sirkadiyen saati düzenleyen negatif geri beslemeli bir yolakta Clock geni tarafından kodlanan CLOCK proteini transkripsiyon aktivatörü olarak görev yapar. Bu genin ürününün C-terminalinde glutamin tekrarlarına bağlı varyasyonlar bulunur. Bunun yanı sıra omurgalılarda ifade edilen Adcyap1 geni, hipofiz adenilat siklaz aktive edici polipeptidini (PACAP) kodlar. Bu ürünün birçok fizyolojik ve davranışsal karakter üzerinde çeşitli etkileri vardır. Çalışmalar, Adcyap1 geninin 3' translasyonel olmayan bölgesinde, potansiyel olarak RNA transkript modifikasyonlarına yol açan basit dizi tekrarına bağlı varyasyonları ortaya çıkarmıştır. Bu aday genlerin yaşam öyküsü fenolojileri üzerindeki etkilerine dayanan çalışmalar, farklı alelik varyasyonların tüy değişimi, dispersal zamanı ve mesafesi, göç zamanlaması, göç huzursuzluğu, göç mesafesi, göç statüsü, kuluçka büyüklüğü, kuluçka süresi, yumurtlama ve yumurtadan çıkma zamanı ve üreme enlemi gibi sirkadiyen ritimle ilgili karakterlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Fakat, Clock ve Adcyap1 genlerinin bu fenolojilerin altyapısını ne derece oluşturduğunu açığa çıkarmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Bu tezde de bayağı ispinoz (Fringilla coelebs) ve florya (Chloris chloris) popülasyonlarındaki Clock ve Adcyap1 polimorfizmlerinin coğrafi yapısı fiksasyon indekslerini hesaplanarak ve moleküler varyans analizi, temel bileşen analizi ve STRUCTURE yazılımı kullanılarak keşfedilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bayağı ispinoz ve florya türlerinde biyoiklimsel değişkenlerin (örneğin, sıcaklığın ve yağışın mevsimselliği, iklim heterojenliği), coğrafi değişkenlerin (örneğin, enlem, boylam ve yükseklik) ve morfolojik karakterlerin (örneğin, kanat ve vücut uzunluğu) alel uzunlukları ile olan ilişkisi lineer modeller ile incelenmiştir. Sonuç olarak, bu 2 tür için popülasyon bazında farklılaşma bulunamamıştır. Ancak özellikle Adcyap geni biyoiklimsel değişkenlerle dikkate değer bir ilişki göstermiştir. Lineer modellere göre, ispinoz alellerinin dağılımı, yukarıda hipotez edildiği gibi, iklim heterojenliği ve sıcaklığın mevsimselliği ile pozitif bir korelasyon göstermiştir. Benzer olarak, Clock alel uzunluğu ispinozda boylam ile ilişkilendirilmiştir. Göçle ilgili morfolojik karakterler olan primer, kuyruk ve vucüt uzunluğu ile Adcyap1 uzunluğu arasında her iki tür için de pozitif ilişkiler bulunmuştur. Sonuçlar minimum alelin her iki gen bölgesi için baskın etki gösterebileceğini düşündürmektedir. Son olarak, florya popülasyonlarının heterozigotluğu ile Clock gen uzunluğunun ilişkili olduğu gözlemlenmiştir.