Zihinsel canlandırmanın açı niteliğinin tiksinme duygusu üzerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın genel konusu zihinsel canlandırmanın açı niteliğinin tiksinme duygusu ile olan ilişkisidir. Belirli bir olayı, olayın yaşandığı günkü gibi "göz" veya "dış" bir açıdan canlandırmanın sosyal kaygı, depresyon, öfke ve travma gibi duygular üzerindeki görece etkisine odaklanan artan sayıda araştırma vardır. Taranan araştırmalar sonucunda, açı değişkeninin tiksinme duygusu üzerindeki etkisinin incelenmediği görülmüştür. Sunulan araştırmanın amacı, açı niteliğinin ve tiksindirici uyaran düzeyinin canlandırma netliği, rahatsızlık hissi, tiksinme düzeyi, kaçınma davranışı, nötralizasyon/temizlenme isteği üzerindeki etkisi incelenmektedir. Tiksindirici uyaran düzeyinin etkisinin yanı sıra, göz açısı ile canlandıran grubun daha yüksek seviyede canlandırma netliği, rahatsızlık hissi, tiksinme düzeyi, kaçınma davranışı, nötralizasyon/temizlenme isteği göstermesi beklenmektedir. Araştırmadaki örneklem, 22'si erkek, 98'i kadın olmak üzere 120 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılar dört farklı deneysel gruba rastlantısal olarak dağıtılmıştır. Manipülasyon öncesi deneysel gruplar arasındaki farklılıkları ölçmek amacıyla öz-değerlendirme ölçekleri ile bilgi toplanmıştır. Daha sonra katılımcılara yüksek ve düşük (nötr) tiksinme unsurları içeren fotoğrafları göz ya da dış açısı ile canlandırmaları ve bilgisayar ekranındaki soruları yanıtlamaları istenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tiksindirici uyaranın seviyesinin rahatsızlık hissi, tiksinme düzeyi, kaçınma davranışı, nötralizasyon/temizlenme isteği üzerinde etkisi bulunmuşken, canlandırma açısının canlandırma netliği, rahatsızlık hissi, tiksinme düzeyi, kaçınma davranışı, nötralizasyon/temizlenme isteği üzerinde etkisi bulunmamıştır. Anlamlı bir bulguya ulaşılmamış olsa da canlandırma açısı ve tiksinme araştırmaları için öncülük eden bu araştırmanın sonuçları potansiyel sınırlılıkları ve gelecek araştırmalar için önemi çerçevesinde tartışılmıştır.