Renal replasman tedavi uygulamasının COVID-19 yoğun bakım hastalarının mortalitesi ve hematolojik ve inflamatuvar belirteçler üzerine etkisi

AMAÇ: Retrospektif olarak dizayn edilen çalışmamız da temel amaç COVID-19 tanısıyla yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan hastalarda renal replasman tedavisi uygulamalarının mortalite üzerine etkisini saptamak ve yoğun bakım yatış süreleri, vazopressör gereksinim ve süreleri, mekanik ventilasyon ihtiyaçları, hematolojik ve enflamatuar laboratuvar parametrelerine olan etkisinin gösterilmesidir. METOD: Bu retrospektif çalışmamıza 18/03/2020 ve 05/03/2021 tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakütesi COVID-19 yoğun bakım biriminde yatmış olan 208 tanesi RRT almamış , 66 tanesine RRT almış olmak üzere toplam 274 hasta dahil edilmiştir. Çalışmamızda RRT uygulanan ve uygulanmayan gruplar arasındaki mortalite , prognostik laboratuvar parametreleri, sağkalım analizleri , RRT uygulamasının hematolojik ve enflamatuar laboratuvar parametrelerine olan etkisi ve bu parametrelerin mortalite ile istatistiksel anlamlı ilişkisi olup olmadığına karşılaştırıldı. BULGULAR: COVID-19 tanısıyla yoğun bakımda takip edilen ve RRT ihtiyacı gelişen hastaların durumlarının daha ciddi olduğu ( daha çok mekanik ventilasyon ve vasopressör ihtiyacı, daha yüksek APACHE ve SOFA skoru ve prokalsitonin değeri) saptanmıştır. RRT uygulanan hastaların mortalitesi daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca RRT uygulanan hastaların, RRT sonrasında D-dimer değerlerinin yüksek seyrettiği izlenmiştir. Hastaların cinsiyet dağılımlarına bakıldığında istatistiksel olarak erkeklerin daha fazla RRT aldığı görüldü.(54(%28.3)-12(%14.3)) (p:0,014). RRT alan grupta mortalite (50(%34,5)- 95(%65,5) p<0,001), mekanik ventilasyon ihtiyacı(61(%31,4)- 133(%68,6) p<0,001) vazopressör ihtiyacı(61(%34,4)- 117(%65,7) p<0,01), yoğun bakım yatış süresi (11(2-55)- 8(1-29) p:0,001) istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Renal replasman tedavisinin RRT öncesi ve sonrası 3.-6. gün CRP değerlerinin(143(0,7-460)-86,5(2-385)-111,5(1,4-20,5) p:0,03) trendine olan etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Renal replasman tedavisinin RRTöncesi ve sonrası 3.-6. gün D-dimer değerlerinin(1970(103-20000)-3900(870-2550)-4560(1180-20000) p:0,02) trendine olan artış etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu.Renal replasman tedavisinin RRT öncesi ve sonrası 3.-6. gün Fibrinojen değerlerinin(641,6+198,2) - (520,6+185,2)- (-) p: 0,002) trendine olan azalış etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Renal replasman tedavisi alan hastaların, erken ve geç renal replasman tedavisi başlanmasına göre sağkalım analizi tablosuna bakıldığında ise geç renal replasman tedavisi başlanan hastalarda erken başlananlara göre sağkalımın daha yüksek olduğu saptandı.(Kaplan-Meier sağkalım analizi(log rank test, x2:3,87) p:0,049 ). Renal replasman tedavisi başlangıcı sonrası 3. gün CRP değerinin ise mortalite risk faktörü olması açısından istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü.(1005(1000-1011) p:0,048) SONUÇ: Renal replasman tedavisi COVID-19 yoğun bakım hastalarında sık kullanılan bir tedavi stratejisidir.Bizim çalışmamızın da gösterdiği üzere RRT mortalite,uzun yoğun bakım yatışı,mekanik ventilasyon ihtiyacı,vazopressör gereksinimi açısından risk faktörüdür. Ayrıca RRT sonrası bazı hematolojik ve enflamatuar labaratuvar parametrelerinin de seyrinin değiştiği görülmüştür.Erken ve geç RRT başlanması konusunda da geç RRT'nin sağkalımı arttırdığı sonucu da bizim bu tedaviyi başlarken ne kadar dikkatli ve seçici olmamız gerektiğini gözler önüne sermektedir.