Çağdaş İrlanda tiyatrosunda bölünmüş kişilik temsilleri: Brian Friel'ın Ver Elini Yeni Dünya, Frank Mcguinness'in Somme'a Doğru İlerleyen Ulster'in Evlatlarına Bak ve Marina Carr'ın Kadın ve Korkuluk oyunlarına dair şizoanalitik bir okuma

İngiltere'nin İrlanda'da yıllar süren sömürgeciliği sonrasında İrlanda halkı bağımsızlığını ilan etmek ve sömürgeciliğin boyunduruğundan kurtulmak isterken, kendilerini, İrlanda toplumunu şekillendiren sosyal kurumların baskısı altında bulmuştur. Bu süreç içerisinde, devlet, aile, din, cinsiyet ve sosyal sınıf gibi köklü kurumlar, İrlanda'da sosyal değerler üzerine kurularak toplumu şekillendiren baskıcı bir rol haline gelmiştir. Sömürgeciliğin yıkıcı etkisinden henüz kurtulamamışken, kendi toplumlarında böylesine bir sosyal baskı ile karşılaşan İrlanda halkı ciddi bir kimlik sorunu yaşamaya başlamıştır. Sosyal kurumların uygulamış olduğu bu psikolojik baskı sonucunda ise İrlandalılar kimliklerini sosyal ve öz kimlik olarak ikiye ayırarak toplumda kabul görmeyi amaçlamışlardır. Bu noktada, sosyal kimlikleri toplumun onlardan beklentilerini karşılarken öz kimlikleri ise bireylerin gerçek benliklerini, duygularını ve düşüncelerini dışa vurdukları kimlikleri haline gelmiştir. Bu tez, Brian Friel'ın Philadelphia, Here I Come!, Frank McGuinness'in Observe the Sons of Ulster Marching Towards the Somme ve Marina Carr'ın Woman and Scarecrow adlı oyunları özelinde İrlanda toplumundaki tabulaşmış aile, milliyetçilik, cinsiyet ve sosyal sınıf konularını ele alarak, bu oyunlardaki üç ana karakterin kişilik bölünmelerini Gilles Deleuze ve Felix Guattari'nin şizoanaliz kuramı açısından inceleyecektir. Şizoanaliz kuramı bireylerin sosyal ve öz benliği olarak ikiye bölünmesini mental bir rahatsızlığın ötesinde sosyal ve politik baskılardan bir kaçış yolu olarak ele almaktadır. Bunun yanı sıra, bu kuram kişilik bölünmesini ya da daha genel anlamda şizofreniyi, bireylerin baskılardan uzaklaşmayı başarması ve bastırılmış arzularını dışa vurup gerçekleştirmesi olarak ele alır. Bu tezde, oyunlardaki ana karakterler Gareth O'Donnell, Kenneth Pyper ve Woman'ın yaşadıkları kişilik bölünmesi ve toplumda dışa vuramadıkları ikinci şahsiyetleriyle birlikte sahnede belirmesi, psikiyatrik ve klinik bağlamından soyutlanarak Deleuze ve Guattari'nin ileri sürdüğü gibi toplumsal, kültürel ve politik kurumlar tarafından onlara dayatılan kuralları reddetmelerinin ve kendilerini toplumsal baskılardan özgür kılmaya çalışmalarının bir sonucu olarak incelenecektir.