Reşad Ekrem Koçu'nun romanlarında halk kültürü unsurlarının kullanımı

"Kültür", toplumsal ortamın oluşumunda temel unsurdur ve insanoğlunun yaşam savaşımında yaratmış olduklarının tümüdür. Kültür, insanın düşünsel, inançsal, duygusal etkinlikleri sonucunda ortaya çıkan yaratılar, değerler ve kuşaktan kuşağa aktarılan davranışlar bütünüdür. Kültür dendiğinde akla gelenekler gelir. Çünkü sürekliliği gelenek ve görenekler sağlar; toplumsaldır, insanlarca yaratılır ve paylaşılır. Kültür, en genel tanımıyla, insanın doğa dışında yarattığı ve ona eklediği maddî ve manevî her şeydir. Bunun içine, üzerine giydiği giysiden beslenme sistemine, barınma tarzından dinsel inanışa, toplumsal örgütlenmesinden hayatı anlamlandırdığı ideolojik çerçevelere kadar pek çok şey girer. Reşad Ekrem Koçu, tarihçi olduğu kadar folklorist olarak da tanınmış ve yüze yaklaşan sayıda kitabı bulunan bir yazardır. Koçu, yer yer bir meddah tavrıyla anlattığı Osmanlı tarihini, kalabalık bir okur kitlesine açan ve sevdiren bir "popüler tarihçi" olmuştur. Eserlerinde anlattığı dönemlerin gündelik yaşamı ve insan ilişkileri konusunda zengin ayrıntılar vererek adeta tarihi resimler yapmıştır. İstanbul Ansiklopedisi başta olmak üzere her yayımında İstanbul folklorunu canlı olarak işlemiştir. Çalışmamızda Reşad Ekrem Koçu'nun Esircibaşı, Kabakçı Mustafa, Kösem Sultan I-II, Binbirdirek Batakhanesi Cevahirli Hanımsultan, Forsa Halil ve Patrona Halil adlı romanlarında yer verdiği halk kültürü unsurları Sedat Veyis Örnek'in "Köy-Kent Monografisi" şemasından hareketle tespiti gerçekleştirilecektir.