Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında aydın profili

Bu çalışmada Reşat Nuri Güntekin'in romanları siyasi açıdan incelenmiş ve romanlarda çizilen aydın profilinin ortaya konması amaçlanmıştır. Edebi eserler ve özellikle romanlar, siyaset bilimi açısından önemli birer kaynaktırlar, zira dönemin toplumsal gerçekliklerini yansıtmaktadırlar. Meşrutiyet ve Cumhuriyet gibi Türk siyasi tarihi açısından oldukça önem arz eden dönemlerini gözlemleyip, romanlarına aktaran ve Cumhuriyet'in önemli romancılarından biri olan Güntekin, bize bu dönemin aydın profilinin yanı sıra zihnindeki aydın profilini de romanın baş karakterleri aracılığıyla sunmaktadır. Bu profili ortaya çıkarmanın aynı zamanda aydın problemine günümüz açısından da ışık tutması amaçlanmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın Türk siyasetindeki aydın literatürüne katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmada içerik analizi ve söylem çözümlemesi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın nihayetinde, Güntekin'in aydın profilinin, Aydınlanma idealiyle İstanbul'dan Anadolu'ya gelen ve burada halkla iç içe olup, Radikal Aydınlanma'dan Ilımlı Aydınlanma'ya evrilen, sloganist ve şekilci aydına karşı çıkan, toplumu geride bırakan hurafelerle mücadele eden, gündelik politik çekişmelerden uzak kalan, fırkası bilim olan ve her türlü otoriteyi eleştirebilen, özellikle eğitim aracılığıyla topluma müspet ilimleri yaymaya çalışan, Aydınlanma değerlerini özünden anlayıp, Anadolu kültürüyle bütünleştirmeye çalışarak, Avrupa ile Anadolu arasında bir çeşit sentez yapmaya çalışan bir aydın profili olarak karşımıza çıktığı sonucuna ulaşılmıştır.