Brassicaceae familyasına ait bazı türlerde ağır metal birikimi parametrelerinin incelenmesi ve biyomonitör özelliklerinin araştırılması

Atmosferde, su ve toprakta ağır metal derişiminin kritik değerlerin üzerinde olması bütün canlı organizmalar için büyük bir tehlikedir. Ağır metal derişimlerinin yüksek seviyede olması toprak kalitesinde bozulmaya, ürün verim ve kalitesinde azalmaya neden olmakta dolayısıyla insanlar ile diğer tüm canlı organizmalar için önemli tehlikelere yol açmaktadır. Ağır metal kirliliğinin sadece toprak kalitesi üzerine değil besin zinciri yoluyla hayvan ve insan sağlığı üzerinde de pek çok olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Bu nedenle çevresel ve biyolojik örneklerdeki metal ve metal bileşiklerinin derişimlerini belirlemek ve kontrol altında tutmak oldukça önemlidir. Çevresel ve biyolojik numunelerdeki ağır metal derişiminin belirlenmesi ve kontrolü için değişik yöntemler kullanılmaktadır. Belirli metal türleri için seçicilik ve akümülatör özellik gösteren bitki türlerinin kullanılması da bu yöntemlerden birisidir. Çalışma materyali olarak, Amasya ilinden geçen karayolu boyunca doğal olarak yayılış gösteren Brassicaceae familyasına ait, Calepina irregularis, Capsella bursa-pastoris, Lepidium draba, Sisymbrium loeselii ve Sisymbrium altissimum türleri seçilmiştir. Çalışmada Amasya ilinde şehiriçi, yol kenarı, kenar semt ve kontrol bölgesi olmak üzere her birinden 4 farklı lokalitede yürütülmüştür. Türlerin kök, gövde ve yapraklarında ağır metal ( Cr,Pb,Zn,Cu,Cd ) birikimi miktarları İndüktif Eşleşmiş Plazma-Optik Emisyon Spektrometri (ICP-OES) ile belirlenmiştir. Farklı istasyonlar arasındaki sonuçlar istatistikî testlere tabi tutularak çalışılan bitkilerin metaller için biyomonitör potansiyelleri değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarının değerlendirilmesiyle Cd metali için Sisymbrium loeselii, Cr için Calepina irregularis, Capsella bursa-pastoris, Lepidium draba, Sisymbrium loeselii ve Sisymbrium altissimum türleri, Cu için Capsella bursa-pastoris, Zn için Calepina irregularis ve Lepidium draba biyomonitor potansiyele sahip türler olarak belirlenmiştir.