Restorasyon üzerine yapıştırılan ortodontik braketlerin bağlanma dayanımına restorasyon zamanının ve farklı yüzey işlemlerinin etkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, restorasyon yüzeyine braket yapıştırılması sırasında uygulanacak farklı yüzey işlemlerinin braket bağlanma dayanımına etkilerinin karşılaştırılarak değerlendirilmesi ve bunun yanı sıra braket yapıştırılacak restorasyonun uygulanma zamanının bağlanma dayanımı üzerine etkisi olup olmadığının araştırılmasıdır. Çalışmamızda örneklem sayısı 168 olarak belirlenmiştir. Çalışmamız erken dönem örnekler (restorasyonun uygulandığı aynı seans braket yapıştırılan) ve geç dönem örneklerden (15 gün 37°C distile su içerisinde yaşlandırıldıktan sonra braket yapıştırılan) oluşmaktadır. Erken ve geç dönem örnekler yüzey işlemlerine göre 6 alt grupta incelenmiştir. Örneklerin yüzeylerine elmas frez, %37 ortofosforik asit, air abrazyon ve %9,6 hidroflorik asit ile yüzey pürüzlendirme işlemleri uygulanarak gruplar oluşturulmuştur. Sonrasında metal braketler yapıştırılmış ve bağlanma dayanım testleri uygulanmıştır. Kopma sonrası kompozit örnek yüzeyleri stereo mikroskopta incelenmiş ve artık adeziv indeksine göre puanlanmıştır. Kolmogorov-Smirnov testine göre veriler normal dağıldığından çalışmamızın istatistiksel analizi için parametrik testler kullanılmıştır. Bu in vitro çalışmada; erken dönem ve geç dönem örneklere yüzey işlemi uygulanmasının makaslama bağlanma dayanımı verileri arasındaki farklılıklarının tespiti için, tek yönlü varyans analizi ANOVA testi kullanılmıştır. Farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için ise Tukey's HSD testi uygulanmıştır. ARI skoru sonuçlarının erken ve geç dönem örnekler üzerinde farklı yüzey işlemlerine göre dağılımını incelemek amacı ile Ki-kare testi kullanılmıştır. En yüksek ortalama bağlanma dayanımı değeri, erken dönem yüzey işlemsiz grupta tespit edilmiştir. Buna karşılık en düşük ortalama bağlanma dayanımı, geç dönem yüzey işlemsiz grupta ölçülmüştür. Erken dönem ve geç dönem yüzey işlemsiz gruplar arasındaki bağlanma dayanımı değerleri istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı bulunmuştur (p<0,001). Yüzey işlemlerine göre; erken dönem grupları incelendiğinde, en yüksek ortalama bağlanma dayanımı değeri yüzey işlemsiz grupta elde edilirken, en düşük ortalama bağlanma dayanımı değeri frezle aşındırma grubunda elde edilmiştir. Geç dönem grupları incelendiğinde ise; en yüksek ortalama bağlanma dayanımı değeri frezle aşındırma sonrası fosforik asit grubunda, en düşük ortalama bağlanma dayanımı değeri ise yüzey işlemsiz grupta elde edilmiştir (p<0,001). Tüm gruplarda elde edilen bağlanma dayanımı değerleri klinik olarak kabul edilebilir düzeydedir. Braket yapıştırılmasının restorasyon uygulaması ile aynı seansta gerçekleştirilmesi, rezin-rezin bağlantısı açısından klinik olarak avantajlı bulunmuştur. Braket yapıştırılmasının restorasyonun uygulandığı aynı seansta gerçekleştirilmediği durumlarda frezle aşındırma, frezle aşındırma sonrası fosforik asit, fosforik asit ve air abrazyon uygulamaları ile başarılı sonuçlar elde edilmiştir.