Müzik ve dilde ritmi yeniden düşünmek: Ses süresi dilde ölçüyü ilkleyebilir mi?

Dillerin ritmik özellikleri, tartışmalı bir iddia olan ritim sınıflandırmaları bağlamında incelenmeye tabi tutulmuştur. Dahası, dilsel ritim üzerine yürütülen araştırmalar iki kavram üzerine yoğunlaşmıştır: eşsürelilik ve vurgu. Kısıtlı sayıda dil tarafından yönlendirilen bu araştırma alanı, kalan dilleri uygun şekillerde araştırabilmek noktasında yetersiz kalmıştır. Bu çalışma, incelenen dile özgü hipotezler geliştirerek alternatif bir yaklaşım sunmayı hedeflemektedir. Bir dili anadili olarak konuşan kimselerin dillerindeki ritim algısının en somut yansıması dilin ölçülü kullanımında ortaya çıktığı için, Türkçede kullanılan şiirsel ölçüler, Türkçe ritmin muhtemel yapıtaşlarını bulmak üzere incelenmiştir. Ritimselliği açık ve kapalı hecelerin düzenlenmesiyle oluşturan bir ölçüden yola çıkarak, sesliler arasındaki fonem süreleri Türkçe ritmin kaynağı olmaya bir aday olarak tespit edilmiştir. Deney 1, kısa ve uzun aralıklarla düzenlenmiş müziksel uyaranların, iki ve üç heceli dilsel uyaranlardaki ölçüsel düzeni ilkleme imkanını incelemektedir. Sonuçlar, sadece süre farklarına dayanan müziksel uyaranların, bazı koşullarda hece sayısını ilklemek dışında, dilsel uyaranlarda ölçüsel düzeni ilkleyemediğini göstermektedir. Ancak, ses yüksekliği ile belirginleştirilen müziksel uyaranlar, iki heceli uydurma sözcüklerde hece sayısını ve hece yapısını birbirinden bağımsız olarak ilkleyebilmiştir. Deney 2 ise hece sayısını ve süresini ilklemeyi birbirinden ayrıştırabilmeyi test etmekte ancak istatistiksel olarak anlamlı bir ayrışma tespit edememektedir. Deney sonuçları, genel olarak Türkçede hece sayısı temelinde bir ritim anlayışını desteklemekle birlikte, süre temelinde geliştirilen alternatifi de tümüyle reddetmemektedir.