Mülteciliği eleştirel bir perspektiften yeniden okumak: Türkiye'de Suriyeli mülteciliğine Marksist bir yaklaşım

Mevcut mülteci araştırmaları, mülteciliğin ana sebeplerine, içerdiği ilişkilere ve mültecilerin deneyimlerine liberal ve normatif perspektiften bakan bir ana akımlaşma içerisindedir. Ancak mülteciliğin çok yönlü yapısı nedeniyle bu ana akımlaşma, tarihsel-yapısal açıklamalar yapmada yetersiz kalmaktadır. Dolayısıyla bu tez, Türkiye'deki Suriyeli mülteciliği örneği üzerinden Marksist bakış açısı ile mülteciliğe eleştirel bir yaklaşımı benimsemektedir. Bu tezde sunulan çerçeve, mülteci fenomenini eleştirel Marksist bir perspektiften ele alarak Türkiye'deki Suriyeli mülteciler üzerinden gözardı ve ihmal edilmiş kavramları ortaya çıkarmaktadır. Nitel-betimleyici yaklaşıma dayanan tezde, Türkiye'deki Suriyeliler üzerine yapılan araştırmalar incelenmekte, ana temaları ile eksik bıraktıkları noktalar ortaya çıkarılmakta ve böylece Suriyeli mülteci deneyiminin yeniden okunmasına yönelik kapsayıcı yapı-sökümcü bir çerçeve çizilmektedir. Bu kapsamda, Türkiye'deki Suriyeli mülteciler konusu, Marksist bir yaklaşımla mülksüzleştirme yoluyla birikim, artık nüfus, sınıf oluşumu ve mücadelesi ve endüstriyel yedek ordu argümanları üzerinden ele alınmaktadır. Türkiye'deki Suriyeli mültecilere ilişkin mevcut literatürde eleştirel perspektifin büyük oranda gözardı edildiğini ileri süren tez, Marksist bir yeniden okumayla, küresel kapitalist sistemin aslında mülteciliğin ana sebebi olduğunu, mültecilerin artık nüfus ile sınıf oluşumunun ve mücadelesinin ortaya çıktığını, finansal ve beşeri sermayeden mülksüzleştirme ile endüstriyel yedek ordu oluşumu ve bu yolla mültecilerin güvencesiz çalışma koşullarında sömürüye maruz kaldığını ortaya koymaktadır. Özellikle, Türkiye'deki Suriyeliler özelinde mülteciliğin bir mülksüzleştirme süreci olduğu ve bunun bir kısır döngü halinde mülksüzleştirme yoluyla birikime yönelik olarak devam ettiği ileri sürülmektedir.