Türkiye'de yükselen kürtaj karşıtlığı: 1990'dan 2018'e kürtaja yönelik tutumların belirleyicileri

Türkiye'de kürtajın 1983'ten bu yana yasal olmasına rağmen, son yıllarda artan muhafazakâr politik söylem ve fiili kısıtlamalar kürtaja erişimi güçleştirmiştir ve kürtaj giderek daha stigmatize hale gelmiştir. Bu tez, Türkiye'de 1990-2018 yılları arasında kürtaja yönelik toplumsal tutumların nasıl değiştiğini ve bu değişimde dini inanç, siyasi görüş, gelir ve eğitim gibi faktörlerin rolünü incelemektedir. Bu bağlamda, tezde Dünya Değerler Araştırması verileri kullanılarak sıralı lojistik regresyon modelleri ile kürtaja yönelik tutumların belirleyicileri analiz edilmiştir. Ayrıca, 20 yılı aşkın deneyime sahip kadın doğum uzmanları ile yapılan derinlemesine görüşmeler aracılığıyla kürtaja yönelik tutumlardaki değişimin ve stigmatizasyonun sağlık alanındaki yansımaları araştırılmıştır. Nicel bulgular, kürtaj karşıtı tutumların 1990'dan 2018'e belirgin şekilde arttığını ve dini inanç ile siyasi muhafazakarlığın kürtaja yönelik en güçlü ve kalıcı belirleyiciler olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, gelir ve eğitimin etkisinin zamanla zayıfladığı gözlemlenmiştir. Nitel bulgular ise, politikleşen kürtaj karşıtı söylemin ve kurumsal kısıtlamaların kamu hastanelerinde kürtaj hizmetlerinin marjinalleşmesine ve sağlık çalışanlarının bu hizmetleri sunma kapasite ve motivasyonunun zayıflamasına yol açtığını ortaya koymaktadır. Tez, Türkiye'de kürtaja yönelik tutumların ideolojik kutuplaşma ve artan muhafazakar politik atmosferden nasıl etkilendiğini ve bunun kürtaj hizmetlerine erişim üzerindeki olumsuz sonuçlarını ortaya koymaktadır.