İstemli ve istemsiz otobiyografik anılara ulaşmada doğrudan ve üretilmiş geri çağırmanın rolü

Otobiyografik anılara ulaşmada, doğrudan ve üretilmiş geri çağırma olarak bilinen iki farklı mekanizma işlemektedir. Günümüze dek yapılan çalışmalarda, bu iki geri çağırma mekanızması ile ulaşılan anılar yalnızca istemli hatırlamada test edilmiştir. Ek olarak, istemli ve istemsiz otobiyografik anıları karşılaştıran çalışmalar, bu geri çağırma mekanizmalarını dikkate almamıştır. İstemsiz otobiyografik anıların da doğrudan geri çağırma ile ulaşıldığı argümanından yola çıkarak, bu çalışma, istemsiz otobiyografik anıları (İOA), doğrudan geri çağrılan (D-OA) ve üretilerek geri çağrılan istemli otobiyografik anılar (Ü-OA) ile ayrı ayrı karşılaştırmayı amaçlamıştır. İstemsiz anılar Uyanıklık Görevi, istemli anılar Galton-Crovitz anahtar sözcük metodu kullanılarak iki ayrı oturumda toplanmıştır. Çalışmaya, her iki oturuma da katılan 62 kişi (44 kadın, 18 erkek) dahil edilmiştir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgulara göre, D-OA istemli bir şekilde hatırlanıyor olmasına karşın, çoğu özelliği açısından, aynı geri çağırma mekanizmasını kullanan İOA ile benzerlik göstermektedir. Spesifik olarak, İOA ve D-OA, Ü-OA ile kıyaslandıklarında, duygusal etkileri daha yüksek, daha çabuk hatırlanan, ve daha belirgin (spesifik) olaylara dair anılar olmuşlardır. Fakat, aynı sözcükler ile tetiklenen istemli ve istemsiz anılar arasında belirginlik açısından anlamlı bir fark bulunmaması, belirginlikte geçmişte bulunan farkların sözcüklerin kişisel ilintilerinden kaynaklandığına işaret etmektedir. Ek olarak, aynı olaya dair kasıtlı bir biçimde ya da kendiliğinden hatırlanan anılar arasında fenomenolojik özellikler açısından bir fark saptanmamıştır. Kısaca, bulgular, istemli ve istemsiz anılar arasındaki farkların genel olarak, kasıtlı ya da kendiliğinden oluşan bir hatırlamadan ziyade, geri çağırma mekanizmalarından ileri geldiğine işaret etmektedir.