Constructing an Islamic society through novels -creation of collective identity and issue of participation in Islamic literature

Siyasal İslam'ın kamusal alanda kendini kabul ettirme gayretleri, her biri konunun farklı boyutlarına açıklık getiren çeşitli kurgularla okunabilir. Kurguların değişmeyen ortak noktasını ise çatışma olgusu oluşturmaktadır. Bu çalışmada siyasal İslam olgusunun, Müslüman kimliği oluşturma ve toplumsal katılım yönündeki gayretleri, İslami romanlar üzerinden incelenmiştir. İslami romanlarda kurgulandığı şekliyle Kemalist ideolojinin pozisyonunun anlaşılması, Türkiye'de siyasal İslam'ın mücadelesinin kodlarının çözümlenebilmesi bağlamında yaşamsal önemi haizdir. Roman yazarlarının hayatı izleyip başkalarına aktaran anlatıcılar olduğu kabulünden hareketle, İslami romanların siyasal İslam'ın kültürel izdüşümlerini yansıtan değerli kaynaklar olduğu söylenebilir. Siyasal İslamın maksatları bakımından İslami romandan beklenen asıl faydanın, ideolojik ortak bir hedefe bağlı Müslüman kitlenin oluşturulması olduğu belirtilmelidir. Eserlerde, Kemalist ideolojinin Osmanlı'yla arasında inşa ettiği fikirsel duvarın bir benzerinin, mevcut rejimle İslami düzen arayışı içinde olan kitleler arasına çekilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. Toplumu İslami hayat nizamı uyarınca sağaltma hedefi doğrultusunda Cumhuriyetin kurumları, ötekileştirilme nesneleri olarak hedefe konulmuştur. 1990'lardan itibaren öncekilerden farklı ve yeni bir tür muhafazakâr kitlenin ortaya çıktığı görülmektedir. Modernite olgusuna Müslüman öznelliğin cevabı şeklinde okunabilecek süreç, yeni bir yapıyı ön plana çıkarmaktadır. Özgürleşen ve farklılaşan Müslüman birey, artık kendisine özel sorunlarının çözümünü toplu hidayet söylemlerinde değil, özgün kişisel deneyimlerde aramaktadır.