Romatoid artritte subklinik ateroskleroz ile karotis arter intima-medya kalınlığı ve serum MMP-9 düzeylerinin ilişkisi

Romatoid Artritte Subklinik Ateroskleroz İle Karotis Arter İntima-Medya KalınlığıVe Serum MMP-9 Düzeylerinin İlişkisiDr.Serhat IşıkÖZETRomatoid artrit (RA), inflamasyon, sinoviyal hiperplazi ve etkilenen eklemlerdeharabiyet ile karakterize kronik, sistemik, otoimmün bir romatizmal hastalıktır. Agresifolarak büyüyen sinoviyal fibroblastların hücresel aktivasyonu RA patobiyolojisindeönemli bir özelliktir. Aynı zamanda bir çok hücresel ve moleküler yolak da hastalığınbaşlangıcında ve aktivitesinde yer almaktadır. RA de eklem harabiyeti serin proteazlar,katepsinler ve matriks metalloproteinazlar (MMP) gibi bir çok enzimlerin zarar vermesiile meydana gelir. MMP'ler ekstraselüler matriksin farklı bileşenlerini yıkan bir enzimailesidir. Yara iyileşmesi, gelişme ve rejenerasyon yanısıra doku bütünlüğününkorunması ve yeniden yapılanma gibi normal fizyolojik süreçlerde önemli rol oynarlar.Diğer yandan, MMP lerin aşırı ekspresyonu sonucu RA de olduğu gibi eklemlerin non-kollajen matriks bileşenleride yıkılır.Ateroskleroz RA'in inflamatuvar süreci ile ilişkili ortaya çıkan uzun sürelipatolojik bir süreçtir. RA'li hastalar aterosklerotik lezyonlara zemin hazırlayan klasik riskfaktörlerinin olmadığı durumlarda bile erken kardiyovasküler olay gelişimi açısından 2-5kat artmış risk altındadırlar. MMP'lere bağlı olarak matriks bileşenlerinin aşırı yıkımıaterosklerozda olduğu gibi patolojik doku şeklinde ortaya çıkar. İnsanda karotisdeaterosklerotik plaklar, RA de sinoviyum makrofajlar açısından zengindirler. Makrofajlar,RA'de kıkırdak harabiyetinde ve aterosklerozda ekstraselüler matriks yıkımına zeminhazırlayan MMP-9 uyarımında rol oynarlar. Bu çalışmanın amacı RA'de erkenaterogenez gelişiminde ve aktif sistemik inflamasyonda MMP-9'un muhtemel öneminiaraştırmaktır. Bu amaçla aktif hastalığı olan RA'li hastalarda dolaşımdaki MMP-9düzeyleri, karotis arter intima medya kalınlığı ile birlikte yaş ve cinsiyet açısındaneşleştirilmiş erişkinler ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.