Ru-benzimidazol kompleksleri ve amin alkilasyon tepkimelerindeki katalitik aktiviteleri

Aminler, kimya ve biyolojide oldukça önemli bir bileşik sınıfını oluşturur. Aminler farmasötikler, kimyasallar, pestisitler, polimerler, boyalar, pigmentler, emülgatörler ve plastikleştiricilerin üretiminde yaygın olarak kullanılırlar. Aminlerin sentezlenmesi için pratik yöntemler son on yılda geliştirilmiştir. Bunun yanısıra, bilinen yöntemlerde çevreye zarar veren halojenür türevlerinin kullanılıyor olması, başlangıç malzemeleri olarak yüksek maliyetli aminlerin kullanılması, büyük miktarlarda atık tuz oluşumu ve düşük seçicilik gibi dezavantajları vardır. Bu nedenle, daha verimli ve çevre dostu bir katalitik süreç geliştirmek önemlidir. Son yıllarda amin sentezinde kullanılan otomatik hidrojen transfer işlemi ek hidrojen gerektirmez ve bu nedenle özel ekipman kullanılmadan atmosfer basıncında gerçekleştirilir. Azoller fosfin ligantlarına benzeyen özelliklere sahip farklı bir ligand sınıfıdır. Bu alanda azol komplekslerinin sınırlı kullanımı nedeniyle yeni katalizörlerin geliştirilmesi önemlidir. Bu nedenle, tez kapsamında yeni azot koordine karben öncüleri ve kompleksleri sentezlendi ve aminlerin sentezindeki katalitik aktiviteleri araştırıldı. Bulunan sonuçlar üç başlıkta özetlenebilir; 1) Tez kapsamında öncelikle 1-sübstitüye benzimidazol (1a-e) sentezlenerek yapıları spektroskopik yöntemlerle belirlendi. 2) Sentezi gerçekleştirilen 1-sübstitüye benzimidazol ligantlarının [RuCl2(p-simen)]2 kompleksi ile etkileştirilerek karşılık gelen koordine Ru (II) kompleksleri (2a-e) sentezlenmiş ve yapıları uygun spektroskopik yöntemler ile aydınlatılmıştır. 3) Sentezlenen koordine Ru (II) komplekslerinin (2a-e) anilinin alkolerle alkilasyonu reaksiyonundaki katalitik aktiviteleri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Amin, N-alkilasyon, hidrojen oto-transfer yöntemi, N-koordine Ru(II)