Rumların Atik Ahkâm Defteri (H.1253-1273) (Transkripsiyon ve incelemesi)

Bu tez Tanzimat Fermanı'nın ilanı öncesinden (1837/38) Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi sonrasına (1856/57) kadar geçen sürede Osmanlı Devleti sınırları içindeki Rumların siyasî ve sosyal organizasyon yapısını ve bu yapının sosyo-politik yansımalarını ele almaktadır. Rumların Atik Ahkâm (H.1253-1273) defterinin metin değerlendirilmesinin oluşturduğu tezin ilk bölümünü, aynı defterin transkripsiyonun yapıldığı ikinci bölüm takip etmektedir. Tez[defter]in kapsadığı dönem içerisinde Rum tebaanın toplum organizasyonundaki dinî, sosyal, idarî ve malî tedbirlerin Osmanlı seçkinleri tarafından hayata geçirilme çabalarını ele alınmaktadır. Tezin ikinci kısmında ise Osmanlı Rum ahâlisinin yaşadığı problemler ve bu problemlerin cevapları gözlemlenmekte ve bu bağlamda defterin zihnî arka planı ortaya konmaya çalışılmaktadır. Bu anlamda, bu tezin omurgasını oluşturan soru tam olarak Osmanlı siyasî merkezinin gayrimüslim tebaasıyla ilişkisi, diğer bir ifadeyle Osmanlı İmparatorluğu'ndaki gayrimüslimlerin 1839-1856 tarihleri arasındaki konumu hakkındaki sorudur.