Sac levhaların şekillendirilebilirliğine etki eden değişkenliklerin incelenmesi

Sac parçaların şekillendirme yoluyla imalatında en önemli adım şekillendirme işleminin belirlenmesi ve parça üretimini sağlayacak kalıpların yapılmasıdır. Bundan dolayı, kalıpların üretiminden önce işlem ve kalıp tasarımının belirlenmesi maliyeti direk etkileyen çok önemli iki aşamadır. Gelişen bilgisayar ve mühendislik teknolojileri, bu iki aşamanın bilgisayar ortamında benzetiminin yapılabilmesine ve maliyetlerin azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Günümüzde üretim süreçlerinin benzetiminde kullanılan analitik yaklaşımların başında Sonlu Elemanlar Yöntemi gelmektedir. Bu çalışmada amaç; SE yöntemini belli bir sistematik içinde kullanarak, endüstriyel bir sac parçasının proses tasarımında etkin bir yöntem geliştirmektir. Bu kapsamda kullanılan mühendislik yaklaşımlarında yapılan kabullerin ve benzetim parametrelerinin hesaplama sonuçlarına ne derecede etki ettiğinin bilinmesi gerekmektedir. Bu nedenle çalışmada ilk olarak, kullanılması düşünülen yöntem ve mühendislik yaklaşımı hakkında temel bilgiler verilmiştir. Daha sonra seçilen şekillendirme parametrelerine bağlı olarak, şekillendirme ve sonrasında oluşan geri esneme deformasyonlarının sonuçlar üzerindeki etkisini incelenebilmesi için U-kanal çekme modeli kullanılmıştır. Çalışmanın bu kısmında yöntemin uygulanma şeklinden kaynaklanan değişkenlikler ve fiziksel sürecin tanımlanmasında ihtiyaç duyulan parametreler birbirinden bağımsız olarak incelenmiştir. Önerilen mühendislik yaklaşımı seçilen endüstriyel bir sac parça üzerinde uygulanmıştır. Bu uygulamada amaç, şekillendirme prosesine etki eden baskı kuvveti ve süzdürme çubuklarının batma miktarlarındaki değişkenliğin, şekillendirme ve geri esneme sonuçlarına etkilerini belirleyerek en uygun benzetim parametrelerini tespit etmektir. Öngörülen parametre değişkenlikleri ortogonal tablo oluşturularak incelenmiş ve geliştirilen cevap yüzey fonksiyonları proses tasarımında karar verilmesi gereken en uygun parametre değerlerinin tespit edilmesinde kullanılmıştır. Tespit edilen proses parametreleri ile yapılan hesaplama sonuçlarının tatmin edici seviyede olduğu görülmüştür.