Sac şekillendirme prosesinde pot çemberi kuvvetinin elektromıknatıs ile kontrolü

Günümüzde otomotiv sektörü başta olmak üzere sac metal malzemeleri şekillendirme işlemi hemen hemen her alanda kullanılmaktadır. Buruşma, yırtılma ve geri esneme gibi kusurlar sac şekillendirme sırasında oluşan en bilindik kusurlardır. Bu gibi kusurlara genellikle sac malzemenin kalıp boşluğuna kontrolsüz ve istenmeyen bir oranda akışı neden olur. Sac malzemede şekillendirme esnasında oluşacak kusurları engellemek veya minimuma indirmek için malzeme akışını düzenleyen pot çemberi baskı kuvveti ve süzdürme çubuğu gibi kontrol mekanizmaları kullanılmaktadır.Bu çalışmada sözü edilen kontrol mekanizmalarına ek olarak şekillendirme sırasında elektromıknatıs destekli pot çemberi kullanılması düşünülmüştür. Bu amaçla, deney düzeneği kurulmuş ve elde edilen veriler kullanılarak sac kalınlığı ve genişliği ile elektromıknatıstaki gerilim değişimine karşılık elde edilen frenleme kuvvetinin hesaplanabildiği matematiksel bir model geliştirilmiştir. Matematiksel modelin sonuçları ile deneysel veriler karşılaştırılmış ve elektromıknatıs frenleme kuvvetine ait kestirimler deney sonuçları ile oldukça iyi uyum göstermiştir.Geliştirilen matematiksel model elektromıknatısı temsil etmek üzere kullanılmış ve sac üzerinde istenen frenleme kuvvetini sağlamak için elektromıknatısa uygulanan gerilimi ayarlayan bir model öngörülü kontrolör geliştirilmiştir. Model öngörülü kontrolör farklı referanslar altında çalıştırılmış ve elde edilen proses cevabı referansları oldukça yakından kararlı bir şekilde yakalamıştır.