Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınlarda meme kanseri bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi

SAĞLIK ÇALIŞANI OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA MEME KANSERİ BİLGİ VE FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Amaç: Çalışmamız sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınlarda meme kanseri bilgi ve farkındalık düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı olan çalışmamız Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda 20-70 yaş arası kadınlar üzerinde yüz yüze anket yöntemiyle yürütülmüştür. Anketin birinci bölümünde; bireylerin sosyodemografik özellikleri sorgulanmıştır. Anketin ikinci bölümünde; Geniş Kapsamlı Meme Kanseri Bilgi Testi kullanılmıştır. Anketin üçüncü bölümünde; Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya her bir grup için 164 olmak üzere toplam 328 kişi katılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36,4±11,9 yıl olarak bulunmuştur. Katılımcıların büyük çoğunluğu kendi kendine meme muayenesi (KKMM) (%90,5) ve klinik meme muayenesi (KMM) (%86,6) kavramlarından haberdardı; sağlık çalışanlarının meme kanseri farkındalığı sağlık çalışanı olmayanlara göre anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,001). KKMM yapma sıklığı genellikle düşük olup, katılımcıların %25,9'u hiç KKMM yaptırmamaktaydı; %59,8'i ise hiç KMM olmamıştı. Katılımcıların yalnızca %3,7'si tam farkındalığa sahipken, %96,3'ü kısmi farkındalık göstermekteydi. Bilgi düzeyleri açısından yaş arttıkça genel bilgi puanları azalmaktaydı. MKFÖ toplam puanı ile GKMKBT toplam puanı arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulundu (r=0,116; p=0,036). Sağlık çalışanı olup olmamak, farkındalık ve bilgi puanlarını belirgin şekilde etkilememiştir. Sonuç: Sağlık çalışanlarının bilgi düzeylerinin yüksek olmasına rağmen, farkındalık ve tarama davranışlarında belirgin bir üstünlük göstermediği saptanmıştır. Erken tanı, hastalığın seyri ve tedavi başarısı açısından birinci basamak sağlık hizmetlerinin rolü büyüktür. Bu nedenle, eğitim ve tarama programlarının teşvik edilmesi büyük önem taşımaktadır. Anahtar kelimeler: Meme kanseri, KKMM, KMM, Bilgi düzeyi, Farkındalık düzeyi, Tarama, Aile Hekimliği