Sağlık hizmet sunumunda rol alan sağlık çalışanlarının insandışılaştırma kavramı ile tıbbi hata tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: Samsun Gazi Devlet Hastanesi ve Samsun İl Ambulans Servisi Başhekimliği bünyesinde sağlık hizmet sunumunda rol alan sağlık çalışanlarının hasta ve yaralıların müdahale işlemlerinin yerine getirilmesi aşamalarında hasta ve yaralıya karşı insandışılaştırma algılarının ve tıbbi hata tutumları arasındaki ilişkinin incelenip, incelenen kavramların düzey ve boyutlarının belirlenmesi ve kurulan hipotez sonuçların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Samsun Gazi Devlet Hastanesi ve Samsun İl Ambulans Servisi Başhekimliği bünyesinde görev yapmakta olan 606 sağlık personeli üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmada katılımcılara demografik özelliklerine ilişkin 'Demografik Değişkenler', 'İnsandışılaştırma Ölçeği' ve 'Tıbbi Hata Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin geçerlik ve güvenilirlikleri doğrulandıktan sonra, analizler için Excell, SPSS programı ve AMOS paket programından yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırma için oluşturulan modelde İnsandışılaştırma kavramının Tıbbi Hata Tutumu üzerinde %0,34 etkisi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Araştırmanın diğer hipotezleri incelendiğinde ise İnsandışılaştırma kavramının Tıbbi Hata Tutumu üzerinde cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve yaş durumları arasında anlamlı fark olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın diğer bulguları incelendiğinde ise sağlık personelinin branş farklılığının ve çalışma süresinin İnsandışılaştırma Kavramı için bir fark oluşturmadığını lakin Tıbbi Hata Tutumları açısından anlamlı farklar oluşturduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Sağlık personelinin çalışma alanı incelendiğinde ise Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri (112) personellerinin ve Hastane personellerinin İnsandışılaştırma ve Tıbbi Hata Tutumları açısından anlamlı fark olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Sonuçlar: Bu araştırmanın İnsandışılaştırma kavramının Tıbbi Hata Tutumu ile ilişkisinin incelenmesini ve İnsandışılaştırma algısına yol açabilecek faktörler ile Tıbbi Hata Tutumuna yol açabilecek faktörlerin daha iyi anlamamızı sağlayarak çözüm önerileri geliştirilmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık, Sağlık Çalışanı, Hasta, İnsandışılaştırma, Tıbbi Hata Tutumu