Sağlık profesyonellerinde algılanan gıda okuryazarlığı düzeyinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Araştırma, sağlık profesyonellerinde algılanan gıda okuryazarlığının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve yaşam kalitesi üzerinde etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Kesitsel tipteki çalışma Ocak 2022- Haziran 2022 tarihleri arasında Bursa ili Mustafakemalpaşa Devlet Hastanesi'nde sağlık profesyonelleri ile yürütüldü. Örneklem büyüklüğü hesaplanmamış olup, tüm evrene ulaşılmaya çalışıldı. Çalışmaya katılmayı kabul eden n=330 kişi (%95.6) araştırma grubunu oluşturdu. Araştırmanın bağımlı değişkenleri; algılanan gıda okuryazarlığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesidir. Tek değişkenli analizlerde bağımsız örneklem t testi, ve Varyans Analiz Test İstatisliği (ANOVA) (Post-hoc: Bonferroni) testi kullanıldı. İleri analizlerde de lineer regresyon analizi kullanıldı. Araştırma grubunun algılanan gıda okuryazarlık puanı 90.84±11.92, sağlıklı yaşam biçimi davranışları puanı 129.68±20.52 ve yaşam kalitesi puanı 3.25±0.54 olarak bulundu. Algılanan gıda okuryazarlığını; cinsiyet, alkol kullanma durumu, dışarıdan yemek yeme durumu ve hazır gıda tüketme durumu değişkenleri ile istatistiksel olarak anlamlı düzeyde negatif yönde, Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II'nin puanı (SYBDÖ) ve Avrupa sağlık etki ölçeğinin puanı (EUROHIS-QOL.8) değişkenleri istatiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde etkilemektedir (p<0.05). Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ölçeği puanını; gelir durumu, sağlık kontrolü yaptırma durumu, daha önce diyet yapma durumu, kilo memnuniyet durumu, değişkenleri ile istatiksel olarak anlamlı düzeyde negatif yönde, algılanan gıda okuryazarlığı puanı ile istatiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde etkilemektedir (p<0.05). EUROHIS-QOL.8 puanını: gelir durumu, tezyemek (fastfood) tüketme durumu ve kilo memnuniyet durumu ile istatiksel olarak anlamlı düzeyde negatif yönde; mesleğin sağlıklı beslenmeye engel olma durumu ve algılanan gıda okuryazarlığı puanı ile istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde etkilemektedir (p<0.05). Sağlık profesyonellerinde gıda okuryazarlık düzeyinin arttırarak sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesi ve yaşam kalitesinin attırılması toplum sağlığı üzerinde etkili olabilir.