Sağlıklı insan lenfositlerinde In vitro genotoksik analizler ve uygulanan yöntemlerin karşılaştırılması

Bu tez çalışmasında, [ZnL](ClO4)2, [NiL](ClO4)2, [CuL](ClO4)2, [CdL](ClO4)2, [CoL](ClO4)2 olarak isimlendirilen, aynı liganda sahip metal kompleksi tuzlarının (1, 0,50 ve 0,25 µg/ml) insan periferal kan lenfositlerindeki genotoksik etkileri, CBMN (sitokinez bloklama mikronükleus), SCE (kardeş kromatit değişimi) ve CA (kromozom aberasyonu) yöntemleri ile in vitro olarak araştırılmıştır. Test maddelerinin insan lenfositlerine 24 ve 48 saat uygulanması sonucunda hücreler; mikronükleus oluşumu, kardeş kromatit değişimi ve yapısal kromozom anomalileri bakımından incelenmiş, CPI (hücre proliferasyon indeksi), RI (replikasyon indeksi) ve MI (mitotik indeks) değerleri belirlenmiştir. Uygulanan sitogenetik test yöntemleri göz önüne alındığında, [ZnL](ClO4)2 maddesinin 24 ve 48 saatlik uygulamalarda; MN, SCE ve CA testlerinde doza bağlı olarak önemli ölçüde mutajenik etkili olduğu ve [NiL](ClO4)2 maddesinin de her üç testte buna benzer sonuçlar verdiği saptanmıştır. [CuL](ClO4)2 maddesi, MN ve SCE testlerinde mutajenik etkili olurken, CA oluşumu üzerine etkili olmamıştır. [CoL](ClO4)2 ve [CdL](ClO4)2 maddelerinin ise MN testinde etkisiz, CA testinde düşük dozda etkili, SCE testinde ise bazı dozlarda genotoksik etkili olarak, test bileşenleri içinde daha düşük bir genotoksisiteye sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca tüm test maddelerinin CPI, RI ve MI değerlerinde negatif kontrole göre düşmeye sebep olarak, hücre bölünme parametrelerini de olumsuz etkiledikleri sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Genotoksisite, CBMN, SCE, CA, İnsan lenfositleri