Sağlıklı yetişkinlerin anlatı örneklerinde emosyonel terim ve metaforların sıklık ve türlerinin cinsiyete göre karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı, sağlıklı yetişkin bireylerin anlatı örneklerinde kullandıkları duygusal ve mecazlı terimlerin sıklığı ve türlerinin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Çalışma, sosyal kognisyon bağlamında bireylerin dilsel ifade biçimlerinin cinsiyet temelli değişkenlik gösterip göstermediğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırmaya, herhangi bir tanı almamış ve nörolojik ya da psikiyatrik rahatsızlığı bulunmayan, yaş ve eğitim düzeyi bakımından eşleştirilmiş 75 kadın ve 75 erkek olmak üzere toplam 150 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 37, 5'tir. Eğitim durumlarına göre dağılım; %48, 66'sı üniversite, %37, 99'u lise ve %13, 33'ü ortaokul mezunu olacak şekilde gerçekleşmiştir. Veri toplama sürecinde katılımcılara, "gelin, damat ve görümce" temalı dört bölümlük video temelli gerçek yaşam senaryoları izletilmiş ve her bölüm sonunda açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Katılımcıların verdiği sözlü yanıtlar ses kaydına alınarak yazıya dökülmüş (çevriyazı) ve duygusal, mecazlı, bilişsel ve dilsel terimler bakımından analiz edilmiştir. Veriler, bağımsız örneklem t-testleri ve çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, cinsiyetin duygusal, mecazlı, bilişsel ve dilsel terimlerin kullanım sıklığı ve türleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmadığını göstermektedir. Her ne kadar kadın katılımcıların duygusal ifadeleri daha fazla kullandıkları gözlemlense de bu farklılık anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Bu sonuçlar, anlatı temelli dil kullanımında cinsiyetin tek başına belirleyici bir değişken olmadığını ortaya koymaktadır. Bireylerin dilsel ifade biçimlerinin, kişisel deneyimler, sosyal roller ve kültürel etkenler gibi daha karmaşık faktörler tarafından şekillendiği düşünülmektedir. Araştırmanın, sosyal kognisyon ve dil kullanımı ilişkisinde toplumsal cinsiyetin etkisini inceleyen literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.