Reciprocal influences of interpretation and attentional biases to health-related information

Sa\u{g}l\i{}kla alakal\i{} bilgiler \"{u}zerine bili\c{s}sel s\"{u}re\c{c} yanl\i{}l\i{}klar\i{}n\i{}n, t\i{}bbi bir hastal\i{}k sahibi olan ki\c{s}ilerde bulundu\u{g}u onaylanm\i{}\c{s}t\i{}r. Dikkat yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{}n\i{}n da bu bili\c{s}sel s\"{u}re\c{c}lerden biri olarak, sa\u{g}l\i{}k tehdidi i\c{c}eren bilgilerin tespitini kolayla\c{s}t\i{}rd\i{}\u{g}\i{} g\"{o}r\"{u}lm\"{u}\c{s}t\"{u}r. Yorumlama yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{} ise mu\u{g}lak bedensel alg\i{}lara felaket anlamlar\i{} y\"{u}klemeye neden olan bir di\u{g}er bili\c{s}sel mekanizmad\i{}r. Literat\"{u}rde, dikkat ve yorumlama yanl\i{}l\i{}klar\i{}n\i{}n olumsuz duygular\i{} artt\i{}rd\i{}klar\i{} ve hastalar\i{}n sa\u{g}l\i{}k durumlar\i{}na al\i{}\c{s}malar\i{}n\i{} zorla\c{s}t\i{}rd\i{}klar\i{} kan\i{}tlanm\i{}\c{s} olmas\i{}na ragmen, bu iki yanl\i{}l\i{}k aras\i{}ndaki ba\u{g} a\c{c}\i{}k de\u{g}ildir. Baz\i{} teoriler dikkat ve yorumlama yanl\i{}l\i{}klar\i{}n\i{}n birbirleriyle alakal\i{} oldu\u{g}unu savunurken, baz\i{}lar\i{} ise bu yanl\i{}l\i{}klar\i{}n bili\c{s}sel s\"{u}re\c{c}lerin paralel bile\c{s}enleri olduklar\i{}n\i{} belirtmi\c{s}lerdir. Bu nedenle, s\"{o}zkonusu tez sa\u{g}l\i{}kla ilgili bilgilere kar\c{s}\i{} yorumlama ve dikkat yanl\i{}l\i{}klar\i{}n\i{}n aras\i{}ndaki ili\c{s}kiyi, yorumlama yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{}n\i{} de\u{g}i\c{s}tirip bu s\"{u}recin dikkat yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{}na etkisini inceleyerek anlamay\i{} hedeflemi\c{s}tir. Herhangi sa\u{g}l\i{}k veya psikolojik problemi olmayan 100 lisans \"{o}\u{g}rencisi, Ana-de\u{g}i\c{s}iklik veya Placebo-de\u{g}i\c{s}iklik gruplar\i{}na rastgele payla\c{s}t\i{}r\i{}lm\i{}\c{s}t\i{}r. Gruplar aras\i{} farkl\i{}l\i{}klar\i{} kontrol etmek amac\i{}yla b\"{u}t\"{u}n kat\i{}l\i{}mc\i{}lardan, sa\u{g}l\i{}k anksiyete duyarl\i{}l\i{}\u{g}\i{} \"{o}lce\u{g}i, Beck Depresyon Tarama \"{O}l\c{c}e\u{g}i ve Beck Anksiyete Duyarl\i{}l\i{}\u{g}\i{} \. {I}ndeksin i\c{c}eren bir dizi anketi doldurmalar\i{} istenmi\c{s}tir. De\u{g}i\c{s}iklik \"{o}ncesi \"{o}l\c{c}\"{u}m olarak, kat\i{}l\i{}mc\i{}lar\i{}n sa\u{g}l\i{}kla alakal\i{} bilgilere kar\c{s}\i{} yorumlama ve dikkat yanl\i{}l\i{}klar\i{} On-line Yorumlama Yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{} ve G\"{o}rsel nokta izleme g\"{o}revlerinin de\u{g}i\c{s}tirilmi\c{s} versiyonlar\i{} kullan\i{}larak \"{o}l\c{c}\"{u}lm\"{u}\c{s}t\"{u}r. Daha sonra, Ana-de\u{g}i\c{s}iklik grubu sa\u{g}l\i{}kla alakal\i{} mu\u{g}lak senaryolar\i{}n g\"{u}vensiz ve tehtid edici anla\c{s}\i{}lmas\i{}n\i{} ama\c{c}layan Ana On-line Negatif Yorumlama Yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{} De\u{g}i\c{s}imi g\"{o}revini tamamlam\i{}\c{s}lard\i{}r. Placebo-de\u{g}i\c{s}im grubu ise Placebo On-line Negatif Yorumlama Yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{} De\u{g}i\c{s}imi g\"{o}revini tamamlam\i{}\c{s}lard\i{}r. De\u{g}i\c{s}iklik safhas\i{}n\i{} de\u{g}i\c{s}iklik sonras\i{} \"{o}l\c{c}\"{u}mler takip etmi\c{s}tir. Sonu\c{c}lar Ana-De\u{g}i\c{s}im grubundaki kat\i{}l\i{}mc\i{}lar\i{}n Placebo grubundakilerle kar\c{s}\i{}la\c{s}t\i{}r\i{}ld\i{}\u{g}\i{}nda sa\u{g}l\i{}kla alakal\i{} mu\u{g}lak durumlarda g\"{u}vensiz yorum de\u{g}erlendi-~rmelerinin g\"{o}sterdi\u{g}i \"{u}zere daha y\"{u}ksek test sonras\i{} yorumlama yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{} g\"{o}stermi\c{s}lerdir. Yorumlama yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{} i\c{c}in test sonras\i{} grup farkl\i{}l\i{}klar\i{} tepki s\"{u}resi dikkate al\i{}nd\i{}\u{g}\i{}nda ise istatistiksel olarak anlaml\i{} bir sonu\c{c} \c{c}\i{}kmam\i{}\c{s}t\i{}r. Ana olumsuz yorumlama yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{} y\"{o}netimi mu\u{g}lak g\"{o}rsellere kar\c{s}\i{} dikkat yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{}n\i{} artt\i{}rmakta ba\c{s}ar\i{}l\i{} olurken, Placebo grubu y\"{o}netimi ba\c{s}ar\i{}l\i{} olamam\i{}\c{s}t\i{}r. Placebo de\u{g}i\c{s}ikli\u{g}inin tersine, Ana- de\u{g}i\c{s}ilik uygulamasu sa\u{g}l\i{}kla alakal\i{} g\"{o}rsellere kar\c{s}\i{} dikkat yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{}n\i{} da artt\i{}rm\i{}\c{s}t\i{}r. Bu sonu\c{c}lar yorumlama ve dikkat yanl\i{}l\i{}klar\i{}n\i{}n bili\c{s}el s\"{u}re\c{c}lerin birbirleriyle alakal\i{} taraflar\i{} olduklar\i{}na dair kan\i{}t olarak d\"{u}\c{s}\"{u}n\"{u}lebilir. Sa\u{g}l\i{}kla alakal\i{} durumlar\i{}n yinelenen bir \c{s}ekilde olumsuz yorumlanmas\i{}, hastalar\i{}n sa\u{g}l\i{}kla ilgili di\u{g}er mu\u{g}lak durumlar\i{} da olumsuz anlamland\i{}rmalar\i{}na imkan sa\u{g}lamaktad\i{}r. B\"{o}ylece, yeni olumsuz anlamland\i{}rmalar v\"{u}cuttaki mu\u{g}lak duyumar\i{}n ve sa\u{g}l\i{}kla alakal\i{} bilgilerin farkedilmesini kolayla\c{s}t\i{}rarak dikkat yanl\i{}l\i{}\u{g}\i{}n\i{} ortaya \c{c}\i{}karacakt\i{}r.