Yorumlama
Bu konu başlığı altında 67 tez
Aufklärung: Entfremdung von der tradition? Zafer Şenocaks reflektion der Türkischen kultur - ein wandlungsprozess
Göç söz konusu olduğunda sosyal, politik, dini ve edebi değişiklikler de kaçınılmazdır. Göçle birlikte insanlar ülkelerini terk ederler, başka bir ülkeye göçerler. Böylelikle yeni bir kültür, yeni bir dil ve yeni bir yaşama biçimiyle karşı karşıya kalırlar. Farklı kültürlerin bir araya gelmesiyle edebi eserlerde kimlik, kültür, vatan, dil, yabancı, öteki ve kendi gibi konuların yansımalarını görmek mümkündür. Bu nedenle, bu çalışma Türk kökenli Türk-Alman yazarlarından Zafer Şenocak'ın önemli gördüğü denemelerinden oluşan 5 deneme koleksiyonu ile son eserlerinden olan düz yazı türünde yazdığı ve yeni bir tür denediği kitabını yukarıda bahsi geçen kavramlar ışığında ele almaktadır. Ayrıca, yazar ile bir röportaj yapılmış ve bu röportajda kendisine çalışmada incelenen edebi eserlerden sorular yöneltilmiştir. Çalışmanın amacı, Zafer Şenocak'ın eserlerine ışık tutmak ve bunları Türk-Alman edebiyatı içinde konumlandırmak için eserlerdeki temel konuları ve kültürlerarası yönleri ortaya çıkarmaktır. Bu amaçla dünyayı işaretler toplamı olarak gören Zafer Şenocak'ın eserlerinin okunması için yorumlama teorisi ile alımlama teorisi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları kapsamında yazarın deneme koleksiyonlarında ele aldığı konuların düz yazı eserinde devam ettiği ve burada sonuç verdiği görülmüştür. Bununla birlikte bu çalışmanın sonuçları Zafer Şenocak'ın fikirlerinin Türkçe'nin yanı sıra Almanca olarak da daha iyi anlaşılmasını ve bunun insanlara ulaştırılmasını sağlayabilir. Anahtar Sözcükler: Zafer Şenocak, Göç, Türk-Alman Edebiyatı, Yorumlama Teorisi, Alımlama Teorisi
J. S. Bach'ın BMW 1003 numaralı Solo Keman Sonatı'na farklı stilistik yaklaşımlar üzerine karşılaştırmalı bir performans analizi
Konser programlarında "yeni" müziğin "eski" müziklere nazaran pek az yer aldığı günümüzde, bir konsept olarak eski müzik yorumculuğu git gide daha çok rağbet gören bir olguya dönüşmektedir. Ses kayıt teknolojileri öncesi, başka çağların ruhuna hitaben yazılıp çalınmış bu müziklerin birçoğunun nasıl yorumlanacağını salt yazılı notaya bakarak çıkarsamak her zaman mümkün görünmemektedir. Bir müziğin ilk yazıldığı ve çalındığı tarihle günümüz arasında geçen süre ne kadar uzunsa, o müziğin yorumlanma biçiminin de o kadar değişime uğradığını söylemek mümkündür. Aynı sebeplerle, ses kayıt teknolojilerinin de gelişmesiyle bestecinin istek ve niyetlerine sadık bir yorumculuk arayışıyla başlayan "eski müziği canlandırma" girişimlerinde dahi yorum anlayışının değişikliğe uğradığını gözlemlemek mümkün olmuştur. Bu bağlamda yapılan çalışmada, "eski müzik yorumculuğu" olarak ortaya çıkan stilistik yaklaşımın tarihsel, sosyo-kültürel ve teorik altyapısı sunulmuş, eski müzik yorumunun tarihsel süreçte geçirdiği değişimler ve günümüzdeki rolü, ses kayıtlarının sağladığı kantitatif veriler ışığında, yorumları ödül almış üç kemancı tarafından seslendirilen J. S. Bach'ın BWV 1003 La minör Solo Keman Sonatı'nın odağa alındığı bir analizle değerlendirilmiştir.
The use of novel in creating the independent reader:A study on personal construct theory and reader-response approach
The teaching of language and related studies conducted by the researchers having concentrated on the significant points of the issue have invariably occupied a remarkable place while the teaching of literature manifests itself as the field upon which many more researches should be done for a better comprehension of it. Thus, it is right to emphasis that there has been an obvious need of increase in the amount of qualitative research on the teaching of literature. Relevant to that, the present study aims to focus on the importance of perceptions of students upon the examination of a novel in a literature class in accordance with the purpose of making them realize the power they have as independent learners. In addition, the study investigates whether there is a difference in their perceptions of themselves as independent learners following the literature sessions held as a vital part of the present study. It also paves the way for the realization of the similarities they bear and the contrasts they pose to each other with their contribution of the present study as the sole decision-makers of the meaning of the novel analyzed during the process. The study of consists of 10 English Language Learners of Upper Intermediate Level Istanbul Aydın University, Prep School. The data were collected with the sessions held, the multiple-choice questionnaire and the response papers they submitted after each literature session. The study of the data collected exhibited varying perceptions of the learners upon the analysis of the novel chosen and reflected the different ways in which they think about the world. KEY WORDS: 1. Novel 2. Independent Reading 3. Reader Response Theory 4. Personal Construct Theory
Turizm pazarlamasında çevrimiçi sitelerindeki müşteri yorumları ve puanlama sisteminin otel satış fiyat tercihlerine etkisi
Son yıllarda, internetin gelişmesi ile birlikte turizm sektöründe faaliyet gösteren işletmeler bu gelişmeyi değerlendirerek internet üzerinde hizmet veren çevrimiçi rezervasyon siteleri kurmuşlardır. Bu sayede yerel konaklama işletmeleri, uluslararası otel zincirleri ile rekabet etme fırsatı elde etmiştir. Ama konaklama işletmelerinin bu rekabet ortamında turizm müşterilerine ulaşmaları için, rakiplerinden bir adım önde olmaları zorunlu hale gelmiştir. Bu sebeple, çevrimiçi rezervasyon sitelerinde, konaklama işletmeleri ürünlerini pazarlamalarında satış fiyatının uygun olması yanı sıra, sitedeki puanlama sistemi ve önceden aynı konaklama işletmesinde konaklamış müşterilerin çevrimiçi sitelerde, otel hakkındaki yorum paylaşımları, yani müşteri yorumları da diğer turizm müşterilerinin kararlarını etkilemekte büyük etken oluşturmuştur. Tez araştırmamız kapsamında ise literatür aşaması iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde turizm kavramı, turizmin gelişimi, turizm pazarlaması kavramı araştırılmıştır. İkinci bölümde internet kavramı ve gelişimi, internet pazarlaması, e-ticaret ve e-turizm kavramları, gelişimleri incelenmiş ve bunun sonucunda turizm pazarlamasında çevrimiçi rezervasyon sitelerinin gelişimi, konaklama işletmeleri için avantajları açıklanmıştır. Tez araştırmasının analiz kısmında yapılan anket çalışması sonucunda, çevrimiçi rezervasyon sitelerindeki müşteri yorumları ve puanlama sisteminin otel satış fiyat tercihlerine nasıl bir etkisi olduğu analizi yapılarak, sonuç kısmında yorumlanmıştır.
Vergi idaresi ile vergi yargısı arasındaki yorum farklılıkları
Çalışmanın temelinde vergi hukukunda yer alan kanun hükümlerinin uygulanması için 213 sayılı VUK'un 3. Maddesine göre yorumlaması gerektiği, ancak idarenin yorumlama yaparken de tesis ettiği işlemin yargıya taşınması sonucu yargının da aynı kanun maddesine farklı yorum yapmasının nedenleri üzerinde durulmuş olup, vergi sistematiğinin işlevselliği için bu farklılıkları en aza indirmeyi amaçlayan çözüm yolları sunulmaya çalışılmıştır. Vergi kanunlarının doğru bir şekilde uygulanması için kanun hükümlerinin net bir şekilde yorumlanması gerekmektedir. İdare soyut vergi hukuk kanunlarını somut olaylara en doğru şekilde uygulamayı amaç edinir. Ancak, ilgili soyut vergi kanunları her vergi olayı ile birebir örtüşmeyebilir. İdarenin görev dahilinde işlem tesis etmeme seçeneği olmadığı için ilgili kanun maddesini VUK 3. maddeye göre verginin kanuniliği ilkesine zarar vermeden yorumlayıp uygulayarak işlem tesis etmektedir. Ancak bu yorum işlem tesis edilen tarafın her zaman lehine olamayacağı için hukuk devleti olmanın bir gereği bu durum yargıya intikal edebilir. Yargıda kendi yorumunu yaparak idarenin yaptığı işlemi bozup, karara bağlayabilir. Çalışmanın konusu olan vergi idaresi ve vergi yargısı arasındaki yorum farklılıklarının nedenlerini, yapılan çalışmalar ve örnek yargı kararları kapsamında 2 bölümde anlatılmak istenmiştir. Birinci bölümde, genel olarak yorum kavramını, vergi hukukunda yorumu, çeşitlerini, türlerini, vb. açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, vergi idaresi ile vergi yargısı arasındaki yorum farklılıklarının nedenlerini örnek yargı kararları ile açıklanarak, bu yorum farklılıklarını için çözüm yolları anlatılmıştır. Sonuç bölümünde ise yorum farklılıklarının sebebi ile çözüm yolları izah edilmiştir
Klasik tefsirler ışığında Rûm suresinin yorumu
Bu çalışmada Rûm suresi, ana konuları bağlamında incelenmiştir. Bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşan çalışmanın girişinde; araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları anlatılmıştır. İlk bölümünde Rûm suresinin adı, nâzil olduğu yer, nüzûl sebebi gibi hususlarda genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümünde surenin ihtiva ettiği temel konular üzerinden bir tasnife gidilmiştir. Öncelikli olarak, dönemlerinin iki büyük imparatorluğu olan Doğu Roma İmparatorluğu ile İran Devleti arasında yüzyıllar boyunca süren savaşların son dönemine atıf yapılan ilk ayetler ele alınmıştır. Doğu Roma'nın İran karşısında yenilgiye uğradığı, fakat yakın bir zaman sonra bu durumun tersine dönerek galibiyet elde edeceklerinin haber verildiği söz konusu ayetler; Kur'ân'ın Allah tarafından gönderilmiş olduğunun delili ve Hz. Muhammed'in peygamberliğinin açık ispatlarından olması yönüyle ele alınmış, müfessirlerin konuyla ilgili görüşleri aktarılmıştır. Savaşın tarihsel seyri incelenerek Müslümanların ve müşriklerin bu savaşta taraftar oluşlarındaki temel sebepler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bununla beraber, inanç faktörünün toplumların birbirlerini desteklemesindeki etkisi tartışılmıştır. Rûm suresinin ihtiva ettiği temel konular çerçevesinde isbât-ı vâcib, tevhid ve ahiret kavramları da çalışmanın son bölümünde yer almaktadır. Bu temel konular, Rûm suresi örnekliğinde, klasik ve çağdaş dönem müfessirlerinin görüşlerinden istifade edilerek, günümüze bakan yönleri de ortaya konulmak suretiyle işlenmiştir. Çalışmanın sonuç kısmı ise sureden çıkarılabilecek temel prensipleri ve elde edilen bulguları içermektedir. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir, Rûm Suresi, Doğu Roma İmparatorluğu, İran Devleti, Delil, Tevhid, Ahiret
Sanat tarihinin yeniden yorumlanması yöntemiyle gerçeküstü bir oyun kavram tasarımı
Oyunlar, bilgisayar teknolojisinin son elli yıldaki gelişimi nedeniyle sadece eğlence nesneleri olmaktan uzaklaşarak eğitim, bilim, sanat ve felsefe yönleri güçlenmiş etkileşimli deneyim ürünlerine dönüşmüştür. Yeni teknolojik olanaklar oyunların görsel tasarımının, bu deneyimi üst düzeyde destekleyebilecek yaklaşımlarla üretilmesinin gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu nedenle oyun geliştiriciler kavram tasarımı ve kavram sanat üretimi süreçlerine önceki zamanlardan çok daha fazla özen göstermektedir. Geliştirici firmalar arasındaki özgün üretim merkezli rekabet nedeniyle pek çok mimari, coğrafya, çağ, kültür, siyasi ve dini felsefe yorumlanarak çeşitli oyunların görsel sermayesi haline getirilmektedir. Sanat tarihi ve akımları da bu çabanın yürütüldüğü araştırma alanlarındandır. Çalışmanın amacı, bilgisayar oyunu kavram tasarımında sanat akımlarının nasıl yeniden yorumlandığını açıklayarak, özgün bir oyun kavram tasarımı örneği geliştirmektir. Tez çalışmasının birinci bölümünde oyunların tarihçesi, grafik yapısı, görsel üretim süreçleri, ikinci bölümünde oyun kavram sanatının tarihçesi ve üretim teknikleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde oyun kavram tasarımında sanat akımlarının nasıl yorumlandığı, sanat akımlarının özelliklerine değinilerek, akımlara ait eserler ile oyun kavram tasarımı öğeleri karşılaştırılarak, çeşitli oyun türlerine ait örneklerle incelenmiştir. Araştırmanın dördüncü bölümünde, Gerçeküstücülük akımının görsel dili ve düşünsel temaları yorumlanarak özgün bir üç boyutlu açık dünya rol yapma oyununun kavram tasarımı üretilmiştir.
The role of artistic intentions in the interpretation of artworks
The Role of Artistic Intentions in the Interpretation of Artworks The aim of this thesis is to show that the meaning of an artwork is not determined by the intentions of its creator. Even though, in the normal course of affairs, when we are confronted with an utterance, our cognitive goal might be to understand what our interlocutor intends to say, this is not the case for interaction with artworks. Therefore, any theory of interpretation which considers the aim of an interpreter to be seeking for artistic intentions is not acceptable. The reason for the necessity of treating artworks and the ordinary conversations differently is the essential characteristic of artworks. This characteristic is put forward by Wolfgang Iser in an explicative and a convincing way. This essential characteristic makes Iser's theory applicable to not only literary works but also the other forms of art such as paintings and sculptures. This thesis will look for such a feature of applicability in an acceptable theory of interpretation.
Johannes Brahms'ın Op. 108 No. 3 Re Minör Piyano ve Keman Sonatı'nın 19. yüzyıl kemancılık geleneği etkileri ışığında teknik ve yorum açısından incelenmesi
Bu eser metninde amaçlanan, Johannes Brahms'ın Op. 108 No. 3 Re Minör Piyano ve Keman Sonatı ile bu eseri yorumlayacak icracı arasında keman tekniği ve bestecinin müzik dünyası bakımından yakınlık ilişkisi kurabilmektir. Çalışmanın ilk kısmında, sonat kavramının mümkün olduğunca -konudan fazla uzaklaşılmaması gözetildiğinden- köküne inerek Brahms ile vardığı son haline kadarki süreç 18 ve 19. yüzyıl müzik karakteristikleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Müzik tarihinde yaşanan gelişmeler ağırlıklı olarak sonat biçiminin oluşumundaki gelişme ve paralellikler merkezinde incelenmiştir. İlerleyen bölümde bestecinin hayatına ve başta yakın dostu Joseph Joachim olmak üzere yaşadığı döneme ait bazı kemancıların döneme etkisine yönelik bilgiler verilmiştir. Tüm bu bilgilerin icracının eseri incelemeye başlamadan önce besteci, eser, biçim, dönemsel koşullar vb. olgular hakkında entelektüel bir zemine sahip olmasına ışık tutması beklenmektedir. İkinci kısımda eser yapısal olarak incelenerek bestecinin yaratımının daha anlaşılır kılınması hedeflenmiştir. Eserin bölümleri ayrı başlıklar altında formal ve figüratif açıdan, bestecinin kompozisyon anlayışına dair bazı detaylar eşliğinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise ilk 2 bölümden elde edilen veriler zemin oluşturmuş, bu zemine dayanarak eserin icrasında karşılaşılabilecek teknik ve yoruma dayalı tespitler ile bunlara yönelik öneriler sunulmuştur. Bu bölümde amaçlanan, icracıya eserin hazırlık aşamasında bütüncül bir yaklaşım yoluyla rehberlik etmektir. G. Henle Verlag nota basım şirketine ait olan, Hans Otto Hiekel editörlüğündeki "urtext" (eserin sonradan yapılan eklemeler olmaksızın bestecinin orijinal yazımının bir kopyası) basımı, çalışma boyunca okuyucuya daha akıcı bir okuma deneyimi sunma amacıyla aslına uygun şekilde dijital ortama aktarılarak sunulmuştur. Ekler başlığında verilen eser materyali ise orijinal basımın taranarak elektronik ortama aktarılmış biçimidir. Çalışma boyunca Türkçede yer almayan veya TDK'de karşılığı olmayan sözcükler ile bazı müzikal terimler italik metin biçiminde verilmiş olup, metne anlam bakımından zenginlik katabileceği öngörülen kimi müzikal terimler ise dipnotlar halinde açıklanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Johannes Brahms, piyano ve keman sonatı, keman tekniği, çalışma yöntemleri
Hukukta yorumun sınıfsallığı
Hukuk kuralları, hukuki kavramlar, soyut haklar, ilkeler ve hukukla ilgili diğer terimler somut olaylara uygulanırken bir yorumlama ve anlamlandırma sürecinden geçer. Ayrıca hukukun sınıf karakteri hakkında çok geniş bir literatür mevcuttur. Çalışma, hukuktaki yorumun sınıfsal bir niteliğe sahip olup olmadığı sorusuna dayanmaktadır. Cevap, Marksist söylem analizinde yatmaktadır. Çalışmanın iddiası, genel itibarıyla yorumun, özel olarak da hukuktaki yorumun sınıfsal bir karaktere sahip olduğudur. Çalışma, hukuk ve sosyal sınıflar arasındaki ilişkiyi, hukukun taraflı yapısını, söylem ve ideolojiyi araştırmaktadır. Sonrasında kapitalist ve sosyalist yargı pratiklerinde yorumu karşılaştırarak araştırmayı somutlaştırmakta ve Türkiye'deki mahkeme kararlarını incelemektedir. Hukukun sınıfsal niteliği yalnızca iş hukukunda belirmez. Söz konusu durum kapitalist ve sosyalist yargı uygulamaları arasındaki karşılaştırmada görülebilir. Ancak Türkiye'deki neoliberal yapısal dönüşümleri ve Türkiye'deki mahkeme kararlarının söylemsel analizini içeren bölüm, büyük ölçüde iş uyuşmazlıklarındaki durumu göstermektedir. Nihayetinde araştırmaya göre; hukukçular -özellikle çalışma kapsamında yargıçlar- yorumlayıcı faaliyetlerini sınıfsal bir tavırla, ideolojinin ve bir ideoloji olarak hukukun taraflı örtüsü altında, maddi gerçeklikle çelişen bir yanılsama içinde yürütmektedir.
Anayasa yargısında orijinalizm ve dinamik yorum anlayışları ile temel hakların korunmasına etkileri
Hukuki yoruma dair en çok kabul gören teoriler olan klasik ve realist yorum teorileri anayasanın yorumlanması sırasında anayasa hukukunun özgün karakteri nedeniyle yeterli görülemezler. Bu durum, anayasanın yorumunda kendine özgü bakış açılarına ihtiyaç duyulduğunu gösterir. Dinamik yorum da sözü edilen bakış açılarından biridir. Kısaca anayasanın güncel koşullara uygun şekilde yorumlanması olarak tanımlanabilecek dinamik yorum sayesinde anayasalar esnekleşir ve böylelikle normatif güçlerini korumalarının da sağlanmasıyla anayasa hukukunun kendine özgü ihtiyaçlarının giderilmesine katkı sunma potansiyeli ortaya çıkar. Dinamik yorumun karşısında yer alan yorum anlayışı olan orijinalizm ise güncel ihtiyaçlara cevap verme noktasında yetersiz kalmaktadır. Bununla beraber, dinamik yorum da öğretide çeşitli açılardan eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştirilerin öne çıkanlarının sübjektifliğe ve demokratik meşruiyete ilişkin olduğu söylenebilir. Buna rağmen, dinamik yorumun hem teorik hem de ampirik açıdan temel hakların korunması noktasında daha işlevsel olduğunu söylemek mümkündür. Her ne kadar, daha işlevsel olduğu iddia edilmiş olsa da dinamik yorumun birtakım sınırlamalara dayalı olarak yapılması gerekmektedir. Aksinin kabulü, hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmaz. Kısacası bu çalışmada, dinamik yorum anlayışı; sağladığı avantajlar, somut görünüm biçimleri, hakkındaki eleştiriler, başta orijinalizm olmak üzere yoruma ilişkin diğer teori, yöntem ve yaklaşımlarla ilişkileri, sınırları ve ampirik örnekleri açısından ele alınmış ve kavramın genel çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır.
İşârî tefsirlerde kevnî âyetlerin yorumlanması: El-Bahru'l-Medid tefsiri örneği
Kur'an-ı Kerim'in nüzul gayesi insanları hidâyete eriştirmektir. Asırlar boyunca bu yönüyle araştırılmış, doğruya ulaşmak için kendisinden istifade edilmiştir. Kur'ân'ın anlaşılması için tarih boyunca tefsir kitapları kaleme alınmış her müfessir kendi ilmi kabiliyeti cihetinde âyetleri yorumlamaya çalışmıştır. İslam coğrafyasının genişlemesi, farklı dil, din ve kültürlerden olan şahsiyetlerin İslâm'a girmesi gibi birçok neden âyetlerin farklı yorumlanmasına kapı aralamıştır. Kur'ân'ın anlaşılmasına yönelik gayret ve çabalar zamanla mezhep ve ideolojilere de sirâyet etmiş böylece her fırka ve mezhep Kur'ân âyetlerini zihin düşünceleri çerçevesinde yorumlamıştır. Tefsirdeki zahiri yorum çeşitliliğine bir müddet sonra batınî/işârî yorumlar da eklenmiş böylece işârî/tasavvufî tefsir diyeceğimiz bir yorumlama anlayışı ortaya çıkmıştır. Çalışma konumuzu oluşturan İbn Acibe'nin (ö. 1224/1809) el- Bahrü'l-medid adlı eseri âyetleri hem zahiri hem batınî yönden ele almış bir eserdir. Müellif'in kevnî âyetleri ele alış biçimi, yorumlaması ve değerlendirmesi tarafımızca merak edilmiş ve bu minvalde bir araştırmanın faydalı olacağı düşüncesi ortaya çıkmıştır.
Interpretation of compound fragments via attentive recursive tree
The discovery of new drug-like chemicals with desired properties is a challenging and costly process in the pharmaceutical industry. To facilitate this process in the preclinical phase, many different neural network models have been proposed for different tasks (e.g., drug-target affinity prediction, molecular property prediction, target-specific molecule generation). Despite producing successful results, they usually lack interpretability. To comprehend the significance of each fragment in the relevant compounds, we employed the Attention Recursive Tree (AR-Tree) model. Thanks to its task-specific attention mechanism, AR-Tree highlights the significant fragments of compounds by positioning them closer to the root of the tree structure. In this way, the identified significant fragments can be used to design new compounds with desired properties in future research. We experimented with five different classification and four different regression tasks of the MoleculeNet as benchmark tasks. The results of the experiments show that the proposed architecture succeeded in finding chemically meaningful fragments for the corresponding tasks.
Müzik sanatında biçim ve yorumlama
Bu çalışma, müzik sanatında biçim anlayışının ya da yapıya yönelik düşünce tarzının ve bu doğrultuda gerçekleştirilecek olan yorum sanatının üzerinde durur. Önce edebiyat sanatındaki biçimcilerden bahsedilerek, biçimin ve yapının tanımı ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Edebiyatta ?organik birlik? olarak bilinen, müzikte karşılığı ?bütünsellik? olan yaklaşımın tanımı yapıldıktan sonra, bu bakış açısının müzisyenler üzerindeki etkileri ve doğurabileceği sonuçlar değerlendirilmiştir. Biçim sorgulanmadan kişisel duygularla ortaya konan anlayışın yorumlamayı ne şekilde etkilediği, Orta Avrupa Ekolü piyano edebiyatından seçilen eserlerin analizleriyle açıklanmaya çalışılmıştır.
Sa'lebî'nin el-Keşf ve'l-Beyân fî Tefsîri'l-Kur'ân adlı eserinde Kur'ân'ı yorumlama yöntemi
Ebû İshâk Ahmed b. Muhammed b. İbrâhim es-Sa'lebî en-Neysâbûrî eş-Şâfiî, hicrî IV. asrın sonu ile V. asrın başında yaşamış meşhur müfessirlerden birisidir. Müfessir Sa'lebî'nin doğum tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmadığı, ancak kaynakların çoğunda İran'daki İslâm hilâfetinde önemli rol oynamış olan Horasan bölgesinin Nişâbûr şehrinde dünyaya geldiği zikredilmiştir. Müfessir, h. 427 (m. 1035) yılının Muharrem (Kasım/Aralık) ayında yine bu şehirde vefat etmiştir. Tefsirin mukaddime bölümünde de onlarca hocadan ilim tahsil ettiğini ifade eden müfessir; kendisinden sonra ün kazanmış ve aynı zamanda talebesi olan başta el-Vahidî olmak üzere birçok âlim de ondan ilim tahsilinde bulunmuşlardır. Zamanın önde geleni, mütedeyyin, sâdık, eşsiz sağlam nakli ile güvenilir gibi sıfatlarla tanımlanmış olan müfessir; başta tefsir, Kur'ân ilmi, lugat, kırâat, edebiyat, tarih vb. ilimlerde büyük şöhret kazanmıştır. Özellikle tefsir ilmine dair te'lif etmiş olduğu el-Keşf ve'l-Beyân fî (an) Tefsîri'l-Kur'ân adlı eseri, rivâyet tefsirleri arasında önemli bir konumda olup, daha sonraki dönemlerde tefsir kitapları yazanlar için müracaat kaynağı olmuştur. Bunun dışında birçok esere sahip olan yazarın bilinen en önemli eserlerinden biri de Kitâbul-Arâisi'l-Mecâlis fî Kısası'l-Enbiyâ'dır. Bu çalışmamızda Sa'lebî'nin tefsirindeki Kur'ân-ı yorumlama yöntemi esas alınmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde müfessirimizin yaşadığı asır, hayatı, ilmî kişiliği, hocaları, öğrencileri ve ilim dallarına göre yazmış olduğu eserleri hakkında bilgi verdik. İkinci bölümde müfessirin tefsirinde rivayet ve dirayet yönünü her açıdan incelemeye çalıştık. Üçüncü bölümde ise "Ulûmu'l-Kur'ân" yönünden değerlendirdik. Bu bölümleri yazarken belirlemiş olduğumuz konulara göre âyetleri seçmiş ve hakkındaki müfessirin görüşlerini aktararak zaman zaman uygun gördüğümüz yerlerde ise kendi görüşümüzü de ortaya koymaya gayret gösterdik. Bununla beraber başka kaynaklardan da faydalanmayı ihmal etmedik.
Klasik ve modern fıkıh düşüncesinde makâsıd içtihadının ilke ve sınırları
IX. yüzyılda genelde İslam, özelde ise fıkıh düşüncesinin donuklaşma ve gerileme sürecine girdiği şeklinde baskın bir kanaat bulunmaktadır. Bu düşünce büyük ölçüde İslam'ın temel kaynaklarının makâsıdî (teleolojik) olmaktan ziyade lafzî (literal) bir yoruma tabi tutulmasıyla doğrudan ilişkilendirilmiştir. Bu bağlamda geleneğe hâkim olan lafzî yorum yaklaşımının, İslam dünyasının geride kalmasına neden olduğu iddia edilmiş, makâsıdî yoruma ise sık vurgu yapılarak ön plana çıkarılmıştır. Bu sâikle modern dönemde bazı araştırmacılar gâî yorumu bir çıkış yolu olarak görmüş, bu yöntemi içtihatta merkeze alarak lafzî yorumun/beyan içtihadının bir tarafa konulması gerektiğini ifade etmişlerdir. Bunlar kısaca usul ilminin bir kenara bırakılmasını, nass ile makâsıdın çatışması durumunda ise makâsıdın tercih edilmesi gerektiğini savunmuşlardır. Ancak bu düşüncenin birçok içtihadî ve hukukî probleme sebebiyet vereceğinden bu içtihat yönteminin delil değerini ve ilkelerini belirleme gereği doğmuştur. Buna binaen tezde, makâsıd içtihadının delil değeri, problemleri ve makâsıd içtihadının ilke ve sınırları tespit edilmeye çalışılmıştır. Neticede makâsıdın gayri mansûs meselelerde delil olduğu, bu yöntemle içtihat edilebileceği, ancak zaptı sağlanmadığı takdirde İslam hukukunun formel ve normatif yapısına zarar vereceği, makasıd içtihadının bir takım ilke ve sınırlarının bulunduğu görülmüştür. Bu çalışmanın birinci bölümünde makâsıdın, tarihi serüvenine, dayandığı temel kavramlara ve kısımlarına değinilmiştir. İkinci bölümde içtihat yöntemleri, makâsıd içtihadının delil değeri ve ilkeler belirlenmeden başvurulan içtihadın doğuracağı hukuki problemler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise içtihat/yorum ilkeleri, makâsıd içtihadını sınırlayan deliller, bu yöntemin genel ve özel ilkeleri konularına göre incelenmeye çalışılmıştır.
İbn Kesîr tefsirinde nesh olgusu
Hz. Peygamber'in vefatından sonra İslam topraklarının genişlemesi ve İslam'a farklı kültür ve milletlerden oluşan insanların girmesi sonucu Kur'an ayetlerine de farklı anlam ve yorumlar getirilmiştir. Kur'an ilimleri arasında en ihtilâflı olan ve üzerine en çok kitap yazılarak günümüzde de bu önemini koruyan ilimlerden biri de hiç şüphesiz nâsih mensûh ilmidir. Müfessirler yazmış oldukları tefsir kitaplarında bu hususta çok çaba sarf etmiş ve kendi dirâyetlerini de ortaya koyarak kendilerine göre birbirine zıt olan hükümleri nesh teorisi ile açıklamaya çalışmışlardır. Biz de bu tezde İbn Kesîr'in kendi dirâyetiyle mensûh saydığı ve mensûh saymadığı ayetler üzerinde durarak onun neshi nasıl ele aldığını açıklamaya çalıştık. Bunları yaparken de onun görüşlerini Taberî, Zemahşerî, Râzî gibi klasik dönem müfessirleriyle kıyaslayarak İbn Kesîr'in görüşlerinin ne derece tutarlı olduğunu araştırdık.
Safiye Erol anlatılarının örnek okur düzeyinden anlamlandırılması
Bu çalışma, nitelikli bir sanatkâr, çok yönlü bir mütefekkir, başarılı bir "edebî muharrir", filoloji doktoru ve çevirmen olan Safiye Erol'un (1902-1964) kurmacaya dayalı eserlerini anlamlandırma çabasını içermektedir. Erol, edebî metinlerini simgesel boyutta derinliğe ulaştıran ve "mütemadiyen yeniden oku"nmasına imkân veren "örnek bir yazar"dır. Onun anlatılarının çözümlenmesinde kullanılan yöntem, Umberto Eco tarafından "örnek okur" olarak adlandırılan bakış açısıdır. Bu çalışmanın amacı örnek okur düzeyinden yola çıkılarak çoklu okuma modellerinin kullanılması ile Erol anlatılarının tüketilemez olan derin anlam alanlarına nüfuz edebilmektir. Erol'un Türk roman tarihindeki yerini edebî ve estetik ölçütler üzerinden değerlendirme çabasında olan çalışmanın giriş kısmı, örnek okurun ve açık yapıtın niteliklerine ayrılmıştır. Erol'un hayatının ve sanat anlayışının yer verildiği ilk bölümden sonra anlatıların çözümlenmesine geçilmiştir. İzleksel bir sınıflandırmanın yapıldığı anlatılarda kurguya ve dile ait unsurlar bir arada verilmiştir. Aşk konusuna ayrılan bölümde "aşkın renkleri" kuramı üzerinden dramatik aksiyon tablosunun oluşturulması ve bu yolla ortaya çıkan kişi, kavram, simge düzeyinin aşkın hâlleri, gelişimi ve hayal kırıklığı evresinde çözümlenmesi, çalışmanın özgün tarafını teşkil etmektedir. Çalışmada ayrılık ve yeniden doğuş sürecinin ayrıntılı bir tahlille işlenmesinden sonra anlatıların sosyolojik geri planı üzerinde durulmuştur. Henri Bergson'un zaman ve hafıza kuramları ile Anthony Smith'in millî kimlik teorisinden hareketle anlatılardaki tarihî arka plan da ele alınmış ve sanatkârın özgün bir medeniyet tasavvuru olduğu düşüncesine varılmıştır. Çalışmanın son kısmında anlatıların anlam ve kurgu evreninin ulaştırdığı sonuçlar üzerinde durulmuş, anlatıları açık yapıt kılan hususlara ve sanatkârın edebiyat tarihindeki yerinin ne olması gerektiğine değinilmiştir. Erol'u tanımış olan kişilerle yapılan mülakatlar; Erol'un fotoğrafları, kitaplarında yer almayan bir hikâyesi, Sâmiha Ayverdi'ye hitaben yazdığı mektuplar, yarım kalan romanından ve not defterinden alınan örnek bir sayfa ile çalışma nihayete erdirilmiştir.
Arap dilinde morfolojik anlam
Bir cümlenin anlamsal yorumunu yapabilmek için birçok anlam türünün göz önünde bulundurulması gerekir. Cümlelerin anlamları bağlamla belirlenir fakat bağlamlar sınırsızdır. Bu yüzden bağlamdan kaynaklı anlamı belirleyecek kurallar koyulamaz. Ancak dilsel bağlam ile sınırlanırsa sözdizimsel, dilbilgisel (gramatik), sözlüksel, fonolojik ve morfolojik anlam türleri aracılığıyla cümlenin yorumuna dair kurallar koyulabilir. Çünkü kelime sahip olduğu sözlüksel anlamın yanında, cümlenin dizilişindeki yerine, sahip olduğu dilbilgisel işleve ve seslere göre de anlamlar taşır. Aynı zamanda bir sözcük kelimenin biçiminden (morf) anlaşılan bir anlama da sahiptir. Bu biçimsel yapı bize kelimenin cümle içerisindeki anlamını tanımlamamız bakımından ipuçları vermektedir. Cümleye bu biçimsel yapının kazandırdığı anlama ise morfolojik anlam denir. Bu anlam türünün temel ögesi ise morfemlerdir. Arapça morfolojik yapısı itibariyle kompleks bir dildir. Zira bir yandan bükümlü bir dilken diğer yandan baştan, ortadan ve sondan ek alabilen bir yapıya sahiptir. Bu yüzden bazen alışageldiğimiz morfoloji tanımlarının içine dâhil etmekte zorlandığımız yapıları da bünyesinde barındırmaktadır. Bu çalışma Arap Dili özelinde morfoloji ve morfolojik anlam konusunu ele almaktadır. Araştırma bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konu, kapsam, amaç, önem ve yöntem gibi temel bahisleri yer almaktadır. Birinci Bölümde morfoloji ve morfemle ilgili tanımlamalar, morfolojinin genel dilbilim tarihi ve Arap Dili tarihi içerisindeki gelişimi ve morfem türleri ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Arapçadaki belli başlı morfemler ile cümlenin anlamsal yorumuna etki eden anlam türleri olan Savtî, sözlüksel, gramatik, sözdizimsel ve morfolojik anlam Arap dili özelinde incelenmiştir. Sonuç kısmında ise araştırmadaki tartışma ve tespitler özetlenerek çalışmanın genel çerçevesi sunulmuştur.
Tefsir-mantık ilişkisi
Bu tez, Kur'an'ı anlama ve yorumlama faaliyetlerinin bütünü olan tefsir ilmiyle, insan zihnini düşünce üretirken hataya düşmekten koruyan mantık ilmi arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İki disiplin arasındaki etkileşimi konu edinen çalışma, örneklerini daha çok müteahhirîn dönemi dirâyet tefsirlerinden seçmektedir. İslam ilim ve kültür tarihinde mantık ilmimin konumu tartışmalı olduğu için Kur'an'ın yorumunda istihdam edilip edilmediği pek araştırılmamıştır. Bu çalışmada iki disiplin arasındaki ilişkinin ele alınması ve geçmişten günümüze yapılan tartışmaları ana hatlarıyla bir araya getirmesi açısından önemlidir. Çalışma daha çok metin incelemelerine dayalı bir yöntem izlemiştir. Tercüme faaliyetlerinin sistemli bir şekilde yapılmaya başladığı hicri üçüncü asırdan itibaren mantık ilminin İslam dünyasındaki serüveni takip edilerek hangi noktada tefsirle buluştuğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede öncelikle tefsir tarihi ve mantık ilminin İslam dünyasındaki tarihi seyri üzerinde yoğunlaşılmış, daha sonra mantık ilminin tefsir dahil diğer ilimlerle ilişkisi irdelenmiştir. Son olarak tefsir usûlü, ulûmü'l-Kur'an eserlerinde ve dirâyet ağırlıklı tefsirlerde mantıkla ilgili söyleneneler tespit edilerek mantığın yorum vasıtası olarak tefsirde nasıl kullanıldığı örneklerle gösterilmiştir. Bu tezin temel iddiası, mantık ilminin yorumlama yeteneğine ve yorum zenginliğine katkısı bakımından tefsir ilmini etkilediğidir. Bazı savunmacı karşı duruşlara rağmen mantık ilminin verileri özellikle dirâyet tefsirlerinde dilbilime dayalı yorumların yanı sıra aklî çıkarımlarda yöntem aracı olarak katkı sunduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Mantık, Dirâyet, Yorum.
Kur'an-1 Kerim'de sesler ve anlamları
Bu araştırma, Kur'an-ı Kerim' deki fonetik isimlerin anlam ve ifadelerle ilişkisini ele almaktadır. Metnin yorumlanmasında fonetik isimlerin incelenmesi ve onun anlamlarını açıklayan objektif bir çalışmadır. Sözcüğün fonetik anlamını, tınısını netleştirme ve önemini kavrama amacını taşıyor. Kur'an-ı Kerim'de geçen seslerin isimleri, Kur'an'ın linguistik ve tefsir çalışmalarında önemli konulardan biridir. Allah'ın kitabı, dinleyici üzerinde belirli anlamlar ve psikolojik etkiler bırakmak için sesleri kesin ve net bir şekilde kullanmasıyla öne çıkan benzersiz dil estetiği ile ayırt edilir, Kur'an-ı Kerim, anlamları en iyi şekilde iletmek için doğru bir biçimde kullanılan farklı seslerin dengeli bir dağılımı ile karakterize edilir, Sesler ve terimler arasındaki bu ahengi kavramak, Allah'ın kelamını anlamak ve tefekkür etmek için önemlidir. Kur'an-ı Kerim'deki seslerin isimlerinin incelenmesi, kullanılan dilbilimsel yöntemlerin açıklığa kavuşturulmasına yarayan çalışmalardan biridir. Bu araştırmanın amacı, Kuran'ın mesajını daha derinden anlamak, kelimelerinin kökenini, anlamını, çağrışımını, dilsel, sözel ve fonetik tınısını bilmek ve bu seslerin işitilip işitilemediğine bakılmaksızın bir varlığa ait olduğunu ispat etmeye dayanmaktadır.İşitsel frekanslarda neredeyse yer almayan fısıltılı gizli sesler ve insan kulağının alıp ayırt edebildiği sıradan sesler yani bildiğimiz ses, sıkıntı, sevinç sesi, hüzün sesi, kahkaha, ağlama sesi ve insan kulağının kaldıramayacağı yüksek sesler vardır. Bu araştırmada, kelimeyi analiz etmek, yorumlamak, kelimeye anlam katmaya katkıda bulunmak ve fonetik yönlerini ortaya koymak için nesnel tümevarım yaklaşım yöntemini takip edilmiştir. Sesler, insanlarla ilgili sesler, hayvanlar ve cansız nesnelerle ilgili sesler ve gayb alemi ile ilgili sesler de dahil olmak üzere çeşitli bölümlere ayrılmıştır, Araştırmada ayrıca Arap dilinde söylenen ses ile bu sesin Kur'an'daki anlamı ve önemi arasında bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır, Çalışmanın amacı, sesin anlam ve öneminin yorumlanmasında dilbilimsel kaynaklardan yararlanmanın yanı sıra, Kur'an metninin daha etkili anlaşılmasına katkı sağlamaktır.
Tüketicilerin satın alma kararında online ürün yorumlarından etkilenme düzeyinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
Tüketicilerin satın alma kararını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Ağızdan ağıza pazarlamanın uzantısı olan online yorumlar da bu faktörlerden biridir. Online yorumlar; ağızdan ağıza pazarlamanın elektronik ortamda gerçekleştirilmesidir. Online yorumlara başvuran tüketiciler ürün bilgisi, deneyim ve memnuniyet gibi kriterleri karşılaştırma hakkı kazanırlar. Bu araştırma ürüne yönelik online tüketici yorumlarının satın almaya etkisini araştırmak üzere hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda online yorumlara ve satın alma davranışına dair teorik çerçeveye yer verilmiş ve veri toplama amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Bu araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde e ticaret ve e tüketim kavramı üzerinde durulmuştur. Gerekli kavramsal tanımlamalar ve açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde elektronik ağızdan ağıza pazarlama ve online yorum kavramları incelenmiştir. Üçüncü bölümde gerekli ön testler yapılmış, oluşturulan modelle ilgili sayısal veriler açıklanmıştır. Veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini kolayda örneklem yöntemine göre belirlenen 505 katılımcı oluşturmaktadır. Anket çalışmasıyla toplanan verilerin değerlendirilmesi için SPSS STATISTIC 21 programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda online ürün yorumlarının tüketici satın alma kararını etkilediği ve tüketicilerin online alışveriş sıklıkları arttıkça web sitesinin özellikleri ve yorumun özelliklerinin satın alma kararları üzerinde daha etkili olduğu bulunmuştur.
Sosyal bilgiler dersi harita okuma ve yorumlama becerisinin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre incelenmesi
Coğrafyanın dağılış ilkesini gösteren, bilgiyi anlamlandıran ve günlük hayatın her safhasında kullanılan haritaların nasıl okunacağı ve yorumlanacağı hem eğitim hem de iş hayatı için oldukça önemlidir. Renkleri anlama, sembolleri bilme, mesafe ölçme, konum belirleme ve yön bulma gibi alt basamaklara ayrılan harita okuma ve yorumlama becerisi ülkemizde ortaokul Sosyal Bilgiler dersi kazanımları arasındadır. Bu çalışmanın amacı harita okuma ve yorumlama becerilerine yönelik Sosyal Bilgiler öğretmenleri ile 5. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin görüşlerini belirlemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için Adana İli, Pozantı ve Seyhan İlçelerinden 100 öğretmen ve 100 öğrenci ile anket uygulaması yapılmış ardından 20 öğretmen ile görüşme ve 20 öğrenci ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada kullanılan anketler, görüşme ve odak grup görüşmesi soruları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Bu araştırma görüşme ve anketin yapıldığı karma bir araştırma olarak adlandırılabilir. Araştırmada elde edilen nitel bilgilerin çözümlenmesinde içerik analizi; araştırmadan elde edilen nicel bilgilerin çözümlenmesinde ise betimsel istatistik tekniklerinden frekans, yüzde, aritmetik ortalama değerleri kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 21.0 programından yararlanılarak bilgisayar ortamında çözümlenmiştir. Öğretmen adaylarına lisans yıllarında harita ile ilgili bilgisayar uygulamaları konusunda eğitim verilmesi gerektiği (=4,80) ve öğretmenlerin harita kullandığında öğrencilerin konuları daha iyi anladığı (=4,90) belirlenmiştir. Ayrıca derslerde harita okuma ve yorumlama becerisini geliştirmek için Google-earth gibi dijital platformlardan yararlanan öğretmenlerin ortalamasının =1,65 ve ders kitaplarında; harita üzerinden yön bulma, mesafe algılama ve taslak çizim etkinliklerine yer verilmiştir diyen öğretmenlerin ortalamasının =2,55 olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen görüşmelerine göre ders kitaplarındaki haritaların ve duvar haritalarının renklerin solgun ve boyutlarının küçük olmasından dolayı eğlenceli ve dikkat çekici olmadıkları (n=14) buna ek olarak konuya uygun haritaların ve duvar haritalarını saklayacak etkileşimli Sosyal Bilgiler laboratuarlarının yetersiz olduğu (n=13) tespit edilmiştir. Öğrencilere göre sosyal bilgiler dersleri için haritalar önemlidir (=4,90) öğrenciler harita, üzerindeki renklerin anlamlarını bilmektedirler (=4,19) ancak taslak harita çizme konusunda problem yaşadıkları belirlenmiştir (=3,21). Öğrencilerin ders, iş, tatil gibi hayatımızın her alanında haritaların önemini bildikleri ve haritalardan az da olsa telefondan, navigasyon cihazlarından, dijital platformlar ile akıllı tahtadan eğlenceli bir şekilde yararlandıkları bulunmuştur. Ülkemizdeki öğretim programları okul öncesinden ortaöğretime kadar harita okuma ve yorumlama becerisi yönünden zenginleştirilmelidir. Ortaokul 5, 6 ve 7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları haritalarının kartografik tasarımları öğrencilerin seviyelerine uygun olarak yeniden gözden geçirilmelidir. Okulların fiziki şartları akıllı tahtalar, yansıtım cihazları ve kabartma haritalar yönünden iyileştirilmelidir. Haritalara yönelik dijital uygulamalar, ders kitapları ile paralel e-içerikler ve etkileşimli oyunlar ile dilsiz haritalar hazırlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler dersi, harita, harita okuma ve yorumlama becerisi.
Mehmet Feyzi Efendi'nin Kur'an'ı yorumlama ilkeleri
Asırlardan bu zamana kadar yüce kitabımız Kur'an-ı Kerim pek çok âlim tarafından tefsir edilmiş, yorumlanmaya çalışılmıştır. Mehmet Feyzi Efendi de, Kur'an'dan bazı ayetleri yorumlayarak, Kur'an ve sünnet ışığındaki irşadı ile sadece Kastamonu'da değil, Kastamonu dışında da etkili olmuş bir âlimdir. Çalışma başlıca iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mehmet Feyzi Efendi'nin Kur'an anlayışını etkileyen şahıslar ve Kur'an'ı yorumlamada öncelikleri ele alınırken, ikinci bölümde Mehmet Feyzi Efendi'nin Kur'an'ı yorumlama ilkeleri, genel ve özel ilkeler çerçevesinde ele alınmıştır. Söz konusu ilkeler, Kur'an'ın okunmasından hayata geçirilme sürecine kadar gerekli şartlar, Kur'an'ı anlama ve okuma metodları ve bazı ayetlerin başka bir ayete, hadise veya ehl-i sünnet âlimlerin görüşlerine dayandırılan ayet yorumları ile delillendirilmiştir. Ayrıca, ayetlerin dilbilimi, işarî ve zahirî yönüyle tefsirine de değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kur'an, Mehmet Feyzi Efendi, Kastamonu, ayet, tefsir, ehl-i sünnet, metot.