Said Nursi'ye göre insanın mahiyeti ve eğitim imkanı

İnsan ve eğitim ilişkisi, ilk insan Hz. Âdem'den günümüze kadar önemli bir konu olarak işlenmektedir. İnsanı birçok yönü ile araştıran düşünürler onun neliği, mahiyeti ve eğitim imkânını kapsamlı bir biçimde ele almışlardır. Din eğitimi bağlamında insanın eğitim imkânı ön plana çıkmakta ve buna dönük çalışmalar derinlikli olarak ele alınmaktadır. Bu çalışma da bu kapsamda hazırlanmış ve Said Nursi'nin düşünceleri çerçevesinde şekillenmiştir. Nursi, özellikle insanı kâinat ile birlikte tevhit merkezli bir bakış açısıyla değerlendirmeye tabi tutup, Kur'an ve Sünnet merkezli bir içerikle konuya eğilmiştir. İnsanın Allah'ın Esma ve sıfatlarını en kuşatıcı ve en parlak şekilde yansıtan bir özelliğe sahip olması onu bu açıdan hem değerli kılmakta hem de onun eğitime açık olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca insanın yaratılış sürecinde Allah'tan bir ruh taşıması, yeryüzüne halife olarak tayin edilmesi, esmanın bilgisine erişebilecek bir potansiyelde yaratılmış olması ve peygamberlik müessesinin varlığı Nursi'nin düşünce sisteminde insanın hem eğitilebilir hem de eğitilmeye muhtaç bir varlık olduğunu ortaya koyan argümanlardır. Nursi konuyu ele alırken tasavvuf, felsefe ve kelamı içeren bir bakış açısı ile hareket ettiği söylenebilir. Bütünlükçü bir yöntem kullanan Nursi, özgün bir insan telakkisi ortaya koymuştur. İnsanla ilgili ortaya konulan bu anlayış aynı zamanda modern dönem insan telakkilerine de bir eleştiri mahiyeti taşıdığı söylenebilir. İnsanı yaratılış hikâyesinden bağımsız sadece bedeni üzerinden ele alan modern dönem insan kuramları, insanın eğitimini de bu minval üzere oluşturmakta bu da davranışsal ve bilişsel anlamda eksik, özünden kopartılmış bir insan profilini ortaya çıkartmaktadır. Bu sorunu tespit eden Nursi, insanı hem fizik hem de metafizik açıdan ele almakta ve onun yaratıcısıyla mutlak anlamda münasebattar bir varlık olduğunu ortaya koymaktadır. Elinizdeki bu metin, İslam düşünce geleneğinden beslenen Nursi'nin insan kavrayışını irdelemekte ve bu kavrayış doğrultusunda insanın eğitim imkânına sahip olduğunu savunmaktadır. Ayrıca -hiçbir eğitim felsefesi insan felsefesinden bağımsız olamayacağı düşüncesinden hareketleSaid Nursi'nin insanla ilgili ortaya konulan düşüncelerinin, din eğitimi disiplinin arka planına katkı sağlayıp ve ona yeni ufuklar sunması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Din eğitimi, İnsan, Said Nursi