Sakarya ve Düzce mısır alanlarında lepidoptera takımına bağlı zararlı türlerin popülasyon takibi, doğal düşmanları, alternatif mücadelesi ile trıchogramma türlerinin bazı biyolojik özellikleri

Bu çalışmada Sakarya ve Düzce illeri mısır alanlarında 2021 ve 2022 yıllarında Ostrinia nubilalis Hbn. (Lep.: Crambidae), Helicoverpa armigera Hbn. (Lep.: Noctuidae) ve Mythimna unipuncta Haw. (Lep.: Noctuidae)'nın popülasyon takibi yapılarak doğal düşmanları tespit edilmiştir. Ayrıca, Trichogramma evanescens Westwood (Hym.: Trichogrammatidae) ve Bracon hebetor Say. (Hym.: Braconidae)'un mısır tarlalarında salımı yapılarak biyolojik mücadeledeki etkinlikleri değerlendirilmiştir. Laboratuvar koşullarında ise farklı sıcaklıklarda T. evanescens, T. brassicae (Bezdenko), T. pintoi (Voegele) ve T. turkestanica (Meyer)'nın, Ephestia kuehniella Zeller (Lep.: Pyralidae) yumurtalarında parazitleme oranı, gelişme süresi, ergin ömürleri ve işlevsel tepkisi belirlenmiştir. Ayrıca, T. brassicae'nin farklı konukçuları parazitlemedeki tercihi belirlenmiştir. Düzce ve Sakarya'da O. nubilalis larvalarının birinci üründe ağustos ortası ile eylül başında, ikinci üründe ise ağustos sonu ile eylül ortasına kadar, H.armigera larvalarının birinci üründe temmuz sonu ile ağustos başında, ikinci üründe ise eylül ortası ile eylül sonuna kadar ve M. unipuncta larvalarının ise birinci üründe ağustos ayı içerisinde, ikinci üründe ise eylül ortası ile eylül sonuna kadar olan dönemde tepe noktası oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu türlerin Coleoptera, Hemiptera ve Neuroptera takımlarından 10 adet predatörü ile Diptera ve Hymenoptera takımından 9 adet parazitoiti tespit edilmiştir. Biyolojik mücadele çalışmalarında; T. evanescens'in tek başına veya B. hebetor ile salımı yapıldığında O. nubilalis'i etkili bir şekilde baskı altına aldığı belirlenmiştir. Ancak, T. evanescens'in tek başına salımı H. armigera popülasyonunu baskı altına almadığı, B. hebetor ile salımı yapıldığında baskı altına aldığı belirlenmiş olup M. unipuncta popülasyonu üzerinde ise her iki parazitoitin de etkili olmadığı saptanmıştır. Laboratuvar çalışmalarında ise Trichogramma ergin ömrü en uzun 18 °C'de, en kısa 32 °C'de tespit edilmiştir. Parazitoitlerin en yüksek sayıda E. kuehniella yumurtasını 32 °C'de, en düşük ise 18 °C'de parazitlediği belirlenmiş olup gelişme sürelerinin en kısa 32 °C'de, en uzun ise 18 °C'de olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Trichogramma türlerinin tip III işlevsel tepkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Konukçu denemelerinde ise T. brassicae'nin sırasıyla E. kuehniella, Plodia interpunctella Hbn. (Lep.: Pyralidae) ve Galleria mellonella L. (Lep.: Pyralidae) yumurtalarını tercih ettiği belirlenmiştir.