Samanlı Dağları Kütlesi'nde uzun dönemli erozyonu kontrol eden faktörlerin havza tabanlı değerlendirilesi

Erozyon, çeşitli faktörlerin kontrolünde gerçekleşen, jeomorfolojik gelişim üzerinde büyük bir rol oynayan ve bununla birlikte beşeri hayatı da etkileyen bir süreçtir. Kuzey Anadolu Dağları'nın batıdaki kesimini oluşturan Samanlı Dağları'nda, havza tabanlı erozyon oranlarının tahmin edilmesi amacıyla oluşturulan çalışma da jeomorfolojinin erozyon çalışmalarında ayrılmaz bir bütün olduğu, nicel yöntemlerin erozyon çalışmalarındaki önemi ve erozyon oranlarının tahmin edilmesinde yeni yöntemlerin tanıtımı amaçlanmıştır. Bu amaçlara yönelik olarak, öncelikle kütle üzerindeki 4 akarsu havzasının uzun dönemli minimum malzeme kayıpları incelenmiş ve bu havzalara yönelik jeomorfometri tektonik ilişkisini ele alan indisler uygulanmıştır. Ayrıca bölgesel olarak, erozyon oranlarına ait dağılışı ortaya koymak ve malzeme kayıplarını yönlendiren faktörlerin etkinliğini belirlemek için de kütlenin tamamını kapsayan analizler uygulanmıştır. Samanlı Dağları Kütlesi'nde 4 havzaya ait erozyon oranlarında, kütlenin batı bölümü ve kuzey cephesinde yer alan Karpuzdere havzası 7.83 km³ ile en fazla erozyon oranına sahiptir. Bunu sırasıyla 3.83 km³ ile kütlenin batı bölümü ve güney cephesinde yer alan Büyükkumla havzası, 3.33 km³ ile doğu bölümü ve kuzey cephede yer alan İstanbuldere havzası ve 2.82 km³ ile orta bölüm güney cephedeki Cevizlikdere havzasının takip ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca kütlenin genelini kapsayan erozyon oranlarını belirlemek için, seçilen 33 havza üzerinde uygulanan minimum erozyon oranlarına göre Samanlı Dağları'nın kuzey yüzlerindeki erozyon oranlarının güney yüzlerden daha fazla olduğu belirlenmiştir.