Samsun doğu ileri biyolojik atıksu arıtma tesisinde mikroplastik kirliliğin araştırılması

Dünya genelinde artışını sürdüren plastik kullanımı sonucu çevre kirliliği oluşmaktadır. Plastik atıkların neden olduğu çevre kirliliklerinden okyanus ve denizler de büyük oranda etkilenmektedirler. Plastik kirliliği sorunun, çözülmesi yolunda birçok araştırma ve çözüm önerileri her geçen gün yapılmaya ve sunulmaya devam etmektedir. Plastik kirliliğinin sebeplerinden biri olan mikroplastikler (<5mm) çevreye, canlı sağlığına ve ekosisteme ciddi büyüklükte zararlar vermektedir. Mikroplastikler özellikle su yoluyla canlı vücuduna geçtiğinde zarara neden olabilmektedir. Yapılan çalışmalarda bitkilerin yapraklarına kadar ulaşabilen mikroplastiklerin hasar bıraktığı gözlemlenmiştir. Bu sebeple mikroplastikler incelenmeli, sorunlar belirlenmeli ve çözüm önerileri sunulmalıdır. Mikroplastiklerin incelenmesi ve analizi için özel yöntemler kullanılmaktadır. Boyutu sebebiyle mikroskop yardımı ile incelenebilen mikroplastikler birçok parametre (mikroplastik boyutu, su rengi gibi) ile analiz edilip sınıflandırılabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Samsun Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinde oluşan mikroplastik kaynaklı kirliliğin incelenmesi, değerlendirimesi, kirliliğin giderilmesi ya da azaltılması yönünde çözüm önerileri sunmaktır. Bu bağlamda öncelikle Samsun Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinin giriş ve çıkışından alınan su numuneleri incelenmiştir. Mikroplastiklerin tespiti için optik mikroskop gözlemi kullanılmıştır. Bir diğer ölçüm olarak Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FTIR) spektroskopisi ile alınan numunelerdeki polimer türleri belirlenmiştir. Aynı zamanda suyun kirliliğini etkileyen sıcaklık, pH, elektrik potansiyeli, iletkenlik, toplam çözünmüş katı madde (TÇM), tuzluluk, klorofil-a, çözünmüş oksijen, askıda katı madde (AKM), toplam organik karbon (TOK) gibi parametreler de ölçülerek sonuçlar çıkarılmıştır. Bu çalışmada kırmızı, mavi, yeşil, turuncu ve siyah renklerde mikroplastik renklerinin varlığı tespit edilmiştir. FTIR analizleri sonrasında belirlenen noktalardan alınan numunelerde Polistiren (PS), Polipropilen (PP), Polietilen (PE), Polietilen Teraftalat (PET) ve Polietilen Teraftalat Ester (PETE) polimer türlerinin varlığı tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre mikroplastiklerin Samsun Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki durumu belirlenmiş, ekosisteme etkilerinin değerlendirilerek olası olumsuz etkilerin en aza indirilmesi için öneriler sunulmuştur.