Samsun-Vezirköprü yöresi dokumaları

Vezirköprü yöresi dokumacılığı, kültürel mirasımızın ve geleneksel dokumacılığımızın önemli bir halkasını oluşturmaktadır. Bu denli zengin bir dokumacılık kültürü olmasına karşın yöredeki dokumaların tüm yönleriyle araştırılmadığı ve tanıtılmadığı görülmektedir. Çalışmamız, yöredeki dokumacılık kültürünü ve zengin dokuma geleneğini inceleyerek tanıtmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda Vezirköprü yöresi dokumacılığının tarihi, dokumaların malzemeleri, teknik ve teknolojik özellikleri, nakış, desen ve kompozisyon özellikleri ile sanatsal özelliklerinin araştırılması, incelenmesi ve kayıt altına alınarak tanıtımlarının sağlanması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında Vezirköprü yöresinde alan araştırması yapılarak yöreye özgü dokumalar tespit edilerek bu dokumaların kapsamlı bir şekilde incelemeleri yapılmıştır. Alan araştırmasında 14 adet halı, 104 adet düz dokuma, 5 adet çarpana dokuma, 38 adet bez dokuma olmak üzere toplam 162 adet dokuma tespit edilmiştir. Bunların malzemeleri, dokuma teknikleri, nakış ve kompozisyon özellikleri kapsamlı olarak incelenmiştir. Yine dokuma araç gereçleri hakkında da bilgiler elde edilmiştir. Ayrıca incelenen dokumaların fotoğrafları çekilerek kayıt altına alınmaları sağlanmıştır. Dokumalar kendi içerisinde halı dokumalar, düz dokumalar, çarpana ve bez dokumalar şeklinde gruplandırılarak dokumaların katalogları oluşturulmuştur. Kataloglarda dokumalar hakkında teknik bilgilerle birlikte dokumayı tanıtıcı bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın değerlendirme ve karşılaştırma bölümünde; dokuma türleri, dokumalarda kullanılan malzemeler, dokumalardaki renkler, dokumaların boyutları, dokumaların bulundukları yerler ve şimdiki durumları, dokumalardaki süsleme ve kompozisyon özellikleri, dokumalardaki nakışlar, dokuma teknikleri, dokumaların yapıldığı tarihler, dokumalarda kalite, dokuma yerleri ve dokuyucular alt başlıklarında ele alınarak incelediğimiz dokumalar hakkında kapsamlı bilgiler verilmiştir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda Vezirköprü yöresi dokumalarının özellikleri belirtilerek Vezirköprü yöresi dokumalarının Türk dokuma sanatı içerisindeki yeri ve önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Vezirköprü yöresi dokumaları, malzeme özellikleri, dokuma teknikleri, kendine has sanatsal ve geleneksel özellikleriyle kültürel mirasımızın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Çalışmamız kapsamında bu dokumaların, kayıt altına alınması, teknik ve sanatsal yönden incelenerek özgünlüğünün ortaya çıkarılması ve tanıtımı sağlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca günümüzdeki durumu da değerlendirilerek geleceğine ilişkin öneriler verilmiştir.