Sanal gerçeklik uygulamalarının temel yaşam desteği eğitiminde kullanımı

Amaç: Bu çalışmada 360° video ve sanal gerçeklik (VR) uygulaması üzerinden verilen temel yaşam desteği (TYD) pratik eğitiminin etkinliğinin klasik eğitim metodu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Katılımcılar klasik grup ve VR grubu olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Birinci aşamada tüm katılımcılara aynı şartlarda teorik eğitim verildi. İkinci aşamada her iki gruba da pratik eğitim verildi. Klasik eğitim grubundaki katılımcıların pratik eğitimi düşük gerçeklikli simülasyon mankeni üzerinde gerçekleştirildi. VR grubuna ise önce Insta 360 X3 kamera ile 360° olarak kaydedilen TYD pratik eğitim videosu Oculus Quest 2 VR gözlük üzerinden izletildi. Ardından VR CPR simulator uygulaması üzerinden pratik uygulama yaptırıldı. Son olarak her iki grup daha önceden deneyimlemedikleri yüksek gerçeklikli simülasyon maketi üzerindeki senaryo üzerinden değerlendirildi. Katılımcıların başarı puanları, kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) kalite parametreleri, her bir basamağın uygulanması için geçen süreler karşılaştırıldı. Ayrıca katılımcıların eğitim sırasındaki memnuniyetleri de değerlendirildi. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 22.0 programında yapıldı. Anlamlılık düzeyi 0,05 alındı. Verilerin normal dağılıma uyup uymadığı Shapiro-Wilk testi ile test edildi. Kategorik değişkenler frekans ve yüzde değerleri ile verilmiş olup karşılaştırmalarda "Pearson Ki-Kare Analizi" ve "Fisher'ın Kesin Ki-Kare Analizi" kullanıdı. Bulgular: Çalışma VR grupta 17, klasik grupta 16 olmak üzere toplam 33 kişi ile tamamlandı. İki grup arasında toplam başarı puanları açısından anlamlı bir farklılık yoktu (p=0,842). VR grupta erkeklerin toplam başarı puanları kadınlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). OED kullanma başarı puanı değerlendirildiğinde ise anlamlı fark yoktu (p=0,143). Klasik grupta göğüs basısı derinliği 3,9±1,2 cm iken, VR grupta bu değer 4,5±1,2 cm olarak bulundu. Katılımcıların göğüs basısı hedef derinliğine ulaşma oranı değerlendirildiğinde iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0,296). Ortalama göğüs basısı hızı klasik grupta 109,4±16,9 atım/dk VR grubunda 125,5±17,8 /dk olarak ölçüldü ve iki grup arasında istatsitiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05) ancak VR grubu ortalama öğüs basısı hızı hedef değerin üstündeydi. Hedeflenen göğüs basısı hızına ulaşma oranları açısından ise iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0,169). Chest kompresyon fraksiyonu klasik grupta %75,3±5,7, VR grupta %73,3±6,2 olarak bulunmuştur. Çalışmada hedeflenen chest kompresyon fraksiyonuna ulaşma oranı değerlendirildiğinde iki grup için de katılımcıların ortalama %18'i hedefe ulaşmış olup, iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p=1,000). Ayrıca her iki grup için basamakları uygulama süreleri açısıdan da anlamlı farklılık yoktu. Katılımcılara yapılan memnuniyet anketinde VR çoğunluğu sanal gerçekliğin yakın gelecekte CPR eğitiminin kalitesini iyileştireceğini düşündüğünü belirtti. Ayrıca her iki eğitimdeki katılımcıların çoğunluğu kardiyak arrest şüphesi olan bir hastayla karşılaştığımda onlara çekinmeden yaklaşabileceklerine inandıklarını belirtti. Sonuç: Çalışmamız kardiyopulmoner arrest durumlarında VR tabanlı pratik eğitimin klasik yöntemlerle benzer etkinlik gösterdiğini ve katılımcıların VR eğitimine yüksek memnuniyet gösterdiğini ortaya koymaktadır. Tıp eğitimde zaman ve maliyetten tasarruf etmeyi sağlayan bu yöntemin rutin tıp eğitimi pratiğine eklenmesi iş gücü ve maliyet açısından faydalı olabilir. Anahtar Kelimeler: Sanal Geçeklik Gözlüğü, VR, Temel Yaşam Desteği, Simülasyon, CPR