Sanal kaytarma ve algılanan mesleki etik arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma

Teknoloji çok hızlı bir şekilde değişmektedir. Bu hızlı değişimler bireysel ve örgütsel olarak yapılan birçok şeyin değişmesine, ortadan kalkmasına veya yeni şeylerin hayatımıza girmesine öncü olmaktadır. Sanal kaytarma, internet teknolojisi ile beraber örgütlerde görülmeye başlanan daha çok olumsuz sonuçları olabilen yeni bir olgu olup teknoloji ile beraber evrimleşmektedir. Sanal kaytarma davranışlarının birçok nedeni vardır. Bunlar; örgütsel politik nedenler, kişisel nedenler, teknolojik nedenler ve iş ile ilgili görevlerden kaynaklanan nedenlerdir. Kişisel nedenler kendi arasında "kişisel özellikler", "Kişinin etik algısı veya dini inancı", "psikolojik direnç", "tükenmişlik", "çalışanların sanal kaytarmaya ilişkin tutumları" ve "kişinin yönetici davranışına ilişkin tutumu" alt başlıklarından oluşmaktadır. Teknolojik nedenler ise "sosyal medya kullanımı" ve "internet bağımlılığının sanal kaytarma üzerine etkileri" alt başlıklarından oluşmaktadır. Mesleki etik ise günümüzde her meslek için tartışılan bir konu olmuştur. Sanal kaytarma davranışlarının olumsuz sonuçlarını inceleyen araştırmacılar sanal kaytarmayı aynı zamanda etik dışı davranışlar arasında saymışlardır. Bu araştırmacılara göre sanal kaytarma davranışları örgütün zaman, insan ve teknoloji kaynaklarının boşa harcanmasına neden olan davranışlardır. Diğer taraftan sanal kaytarmanın olumlu taraflarının da olabileceğini söyleyen ve araştırmalarında sanal kaytarmanın olumlu taraflarına odaklanan araştırmacılar da vardır. Bu araştırmacılara göre, çalışanlar çeşitli nedenlerden dolayı iş stresi yaşayabilmektedirler. Sanal kaytarma davranışları çalışanların iş streslerinin azalmasına ve işten çıkma niyetlerinin azalmasına katkı sağlamaktadır. Buna ek olarak, bilgi toplumunda çalışanların interneti kişisel veya mesleki gelişimlerine katkı yapacak faaliyetlerde kullanması örgütün lehine olacak sonuçlar da doğurabilir. Bu araştırma, kamu sektöründe çalışan memurların sanal kaytarma davranışlarının mesleki etik algıları ile ilişkisinin olup olmadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birince bölümde sanal kaytarma kavramından ve kapsamından V bahsedilmektedir. İkinci bölümde etik ve mesleki etik kavramına ve kapsamına değinilmektedir. Üçüncü bölümde ise araştırma yöntemi, analiz, bulgular, tartışma ve sonuca yer verilmektedir. Çalışmanın evrenini kamu sektöründe çalışan memurlar oluştururken örneklemi Aksaray Üniversitesi'nde aktif olarak çalışan 182 memur oluşturmaktadır. Veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Anket formunda 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerde soru seçenekleri en olumsuzdan en olumluya doğru sıralanmıştır. Söz konusu anket 46 soru ve 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik verileri, ikinci bölümde katılımcıların mesleki etik algıları, üçüncü bölümde ise katılımcıların internet kullanım davranışları ile ilgili ifadeler yer almaktadır. Anket tekniği ile elde edilen veriler IBM SPSS Statistics Versiyon 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda sanal kaytarma faktörleri ile görecilik arasında zayıf düzeyde istatistiksel açıdan pozitif yönde ilişki bulunurken İdealizm ile sanal kaytarma faktörleri arasında zayıf düzeyde istatistiksel açıdan negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonucunda ise görecilik ve İdealizmin önemli sanal kaytarma ve dinlendirici sanal kaytarmaya bağlı olarak arttığı görülmüştür. Öğretici sanal kaytarma ise görecilik faktörü için anlamlı bulunurken İdealizm faktörü için anlamlı bulunmamıştır.