Sanat ve oyun ilişkisi bağlamında pop sürrealizm akımında tasarım oyuncak

20. yüzyıldan bu yana ortaya çıkan sosyo-kültürel, ekonomik, teknolojik ve ideolojik gelişmeler neredeyse bütün disiplinlerin, nosyonların, düşünce biçimlerinin birbiriyle etkileşim kurabileceği ve sınırların gitgide silikleştiği yeni bir dünya yaratmıştır. Sanat kavramı; hayat, toplum ve oyun ile bir araya getirilmek istenmiştir. Sanat ve oyun, insanlar için gündelik hayatın sorunlarından uzaklaşabileceği, yaratıcılığını açığa çıkarabileceği özgür bir alan yaratması nedeniyle her daim benzetilmiştir. Sanat tarihinde oyunla etkileşim içinde olan dada, sürrealizm, kübizm ve pop art gibi çok sayıda akım görülmüştür. 1970'lerde ortaya çıkan ve hala büyümeye devam eden pop sürrealizm akımı ise bu etkileşimin yakından izlenebileceği en güncel akım olmasıyla bu araştırmanın çıkış noktası olmuştur. Tarama modeli kullanılan ve kuramsal-analitik özellik sergileyen çalışmanın genel amacı çerçevesinde öncelikle oyun ve oyuncak kavramları ele alınmış; daha sonra bu kavramların sanat ile nasıl etkileşime girdiği ve çalışmanın odağını oluşturan pop sürrealizm akımında oyunun ve tasarım oyuncağın yeri irdelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda akım içerisinde kültürel ve sanatsal normları eleştirmek üzere karnavalesk bir üslupla sevimli-tekinsiz öğeler ile sürreal-pop imgelerin yan yana getirilerek bir oyuncu edasıyla fantastik evrenler yaratıldığı, içerisine derin anlamlar gizlendiği ve izleyicinin sorgulamaya davet edilerek onların da bir oyuncuya dönüştürüldüğü görülmüştür. Bu büyüleyici, masalsı evrenlerde oldukça şaşırtıcı karakter tasarımlarına rastlanmıştır. Bu tasarımlarla ön plana çıkan akımın "tasarım oyuncak" dalgasına kapılması kaçınılmaz olmuş ve sanatçılar fantastik karakterlerini tasarım oyuncaklara dönüştürmüştür. Pop sürrealizmin hem oyunbaz hem oyunbozan bir tavırla, hem resimleri hem de tasarım oyuncakları ile yüksek sanat-düşük sanat, entelektüel-popülizm ve sanat-oyun-oyuncak gibi kavramlar arasındaki sınırları yok ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sanat ve Oyun, Oyuncak, Pop Sürrealizm, Tasarım Oyuncak