Saray (Van) atık su arıtma tesisi alanının CBS (coğrafi bilgi sistemi) temelli sıvılaşma potansiyelinin araştırılması

Bu çalışmada, Saray (Van) Atık Su Arıtma Tesisi Kesin Projesi kapsamında İller Bankası Genel Müdürlüğü ve İller Bankası Van Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda jeolojik ve jeoteknik çalışmaları yapılan zeminlerin, Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) faydalanarak Sıvılaşma Potansiyel İndeksi değerleri hesaplanarak ve bu değerler ile Saray (Van) Atık Su Arıtma Tesisi alanındaki zeminlerin sıvılaşma potansiyeli ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın amacı, Van ili Saray ilçesinde yapılması planlanan Atık Su Arıtma Tesisinin inşa edileceği alandaki zeminlerin sıvılaşma potansiyelinin araştırılmasıdır. Bu amaçla, öncelikle sıvılaşma mekanizması, zeminlerin sıvılaşmasını kontrol eden faktörler, sıvılaşmaya nedeniyle meydana gelen zemin deformasyonları ve sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi konuları irdelenmiştir. SPT (N) deney sonuçlarına dayalı sıvılaşma analiz yöntemleri açıklanmıştır. Analizlerde İller Bankası Genel Müdürlüğü ve İller Bankası Van Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda atık su arıtma tesisi zemin etütleri için gerçekleştirilen jeoteknik amaçlı sondaj verilerinden yararlanılmıştır. Laboratuvar deneyleri sonuçlarına göre çalışma alanındaki zeminlerin tane boyu dağılımları, Atterberg limitleri belirlenmiş ve Birleştirilmiş Toprak Sınıflama sistemine göre zeminler sınıflandırılmıştır. İnceleme alanını etkileyecek diri fayların uzunlukları ve inceleme alanına olan uzaklıkları dikkate alınarak en büyük yer ivmesi değeri hesaplanmıştır. İnceleme alanını etkileyebilecek Mw=7 büyüklüğündeki olası deprem senaryosu ve en büyük yer ivmesi değeri olarak 0.300 g, 0.360 g ve 0.400 g değerleri kullanılarak, inceleme alanının sıvılaşma potansiyeli değerlendirilmiştir. Belirlenen ivme değerleri ile sıvılaşma analizleri gerçekleştirilmiş ve sıvılaşma şiddeti indeksi esas alınarak, inceleme alanın sıvılaşma potansiyeli haritaları hazırlanmış, seçilen alanda düşük, orta ve yüksek sıvılaşma potansiyelinin varlığı ortaya konulmuştur.