Sarıcakaya ağzı

Sancakaya ve yöresi ağzı doğallığını kaybetme eğilimi gösteren bir Anadolu ağzıdır. Anadolu'nun en saf ağızlan gibi yabancı kelimelerin etkisi altındadır. Bu çalışma Sancakaya ve yöresinde yapılan derlemeler neticesinde hazılanmıştır. Tezi hazırlarken, Sancakaya ilçesi merkezinde ve köylerinde araştırmalar yapılmıştır. Orada kaynak kişiler tespit edilerek yapılan mülakatlar sonucunda kasetler doldurulmuştur. Sonra bu kasetler transkribe edilmiştir. Ortaya çıkarılan metinler fişlenerek Sancakaya ve yöresi ağzı fonetik ve morfolojik açıdan incelenmiştir. Bu bölgede fonetik ve morfolojik açıdan yazı dilimizden farklı şu özelliklerin bulunduğu tespit edilmiştir: 1. Yazı dilimizdeki ünlülere ilave olarak â, a, a, e, u, o, ı ünlüleri de vardır 2. Sancakaya ağzında t, h, 1, g, y ünsüzleri ya zayıflar ya da düşer. 3. Bazı durumlarda kelimelerin çeşitli yerlerinde ünlü ve ünsüzler türer. 4. Ünlü uyumu bazen bozulur. 5. Alçalan ve yükselen ikiz ünlüler sardır. 6. Ünlü değişmeleri görülür. 7. K>G, G>K 8. t>d, d>t 9. Yanyana bulunan ünsüzler birbirine benzeşmektedir. 10. Hece düşmesi ve hece kaynaşması görülür. 1 1. İç seste ve son seste tonlulaşma, tonsuzlaşma ve sızıcılaşma örnekleri görülür. 1 2. Ünsüz ikizleşmesi ve ünsüz tekleşmesi görülür. 13. Metahese (Göçüşme) vardır. 14. Çokluk eki: +lA(r),+nA(r) 15. Şimdiki zaman eki: -yo(r) 16. Gelecek zaman eki: -(A)cA(K) 17. Geniş zaman eki: -r 1 8. Ek fiilin olumsuzu: değil, del Özelliklerini kaybetme eğiliminde olan bölgemiz ağzının yazı dilinden ayrılan noktaları tespit etmek amaçlanmıştır. Elde edilen özellikler değerlendirilerek yukarıdaki sonuçlara varılmıştır.