Sarılık etyolojisi araştırılan 250 olgunun analizi

Amaç: Sarılık, genellikle altta yatan bir hastalığın göstergesi olup, erken tanı ve tedavi gerektiren bir durumdur. Bu nedenle sarılıkla başvuran hastaların demografik ve klinik özelliklerinin belirlenmesi, etyolojik faktörlerin ortaya konulması, klinik yaklaşımların geliştirilmesi ve sağlık hizmetlerinin etkin bir şekilde planlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada sarılık etyolojisi nedeniyle incelenen olguların klinik profilinin ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bolu Abant İzzet Baysal Eğitim Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğine Nisan 2022- Nisan 2024 tarihleri arasında sarılıkla başvuran 250 hastanın klinik ve laboratuvar verileri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Hastaların demografik bilgileri, yaş gruplarına ve cinsiyetlerine göre etyoloji, klinik ve laboratuvar verileri analiz edilmiştir. Bulgular: Sarılık şikâyetiyle başvuran 250 hastanın 147'si erkek 103'ü kadındır. 18-24 yaş arası 9 hasta, 25-44 yaş arası 40 hasta, 45-64 yaş arası 78 hasta, 65-74 yaş arası 62 hasta, 75-84 yaş arası 42 hasta ve 85 yaş ve üzeri ise 19 hasta, toplam 250 vaka bulunmaktadır. En sık başvuru yakınmaları karın ağrısı (%48), sarılık (17.2) ve kontrol amaçlı başvuru (9.2) iken en sık görülen etyolojik faktörler koledokolitiyazis (%32), kolelitiyazis (%10.4) ve pankreas tümörü (%6.8) olmuştur. Benign nedenler (%82,8), malign nedenlere (%17,2) göre daha fazla saptanmıştır. Pankreas tümörü (%6.8) en sık görülen malign neden olarak belirlenmiştir. Konjuge hiperbilirübinemi, unkojuge hiperbilirübinemiye göre daha sık görülmüştür. Direkt bilirübin değerleri en yüksek pankreas tümöründe saptanmıştır. İndirekt bilirübin değerleri ise Gilbert sendromunda en yüksek bulunmuştur. Sonuç: Sarılıkla başvuran hastaların cinsiyet profili, yaş aralıklarına göre başvuru sıklığı, konjugasyon durumu, malignite varlığı, başvuru şikayetleri ve etyolojik faktörleri değerlendirilmiştir. Çalışma grubumuzda kadınlar daha yaşlı bulunmuştur.Sarılıklı olgularda malign grubun yaş ortalaması benign gruba göre daha yüksek bulunmuştur.Malign grupta benign gruba göre tüm bilirübin fraksiyonları (direkt,indirekt ve total bilirübin) daha yüksek bulunmuştur.Sarılıklı olgularda en sık görülen 5 etyoloji sırasıyla koledokolitiyazis (%32), kolelitiyazis (10,4), pankreas tümörü (%6,8), dekompanse karacier sirozu (%6,8) ve kolanjioselüler karsinom (%3,6) olmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Sarılık, Koledokolitiyazis, Bilirübin, Karın ağrısı, Pankreas tümörü