Saros Körfezi'nin (Kuzey Ege Denizi) ekosistem yapısı ve fonksiyonlarının modellenmesi

Saros Körfezi 1991 yılından günümüze kadar trol balıkçılığına kapalı bir bölgedir ve aynı zamanda, 2010 yılından itibaren Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilmiştir. Her iki durum göz önüne alındığında, Saros Körfezi küçük ölçekli balıkçılık ve gırgır balıkçılığından kaynaklanan av baskısı altındadır. Bu nedenle, bölge ekosisteminin yapısal ve fonksiyonel özelliklerini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmada, ekosistem modeli Eylül 2006 - Eylül 2008 dönemi için Ecopath with Ecosim programı kullanılarak incelenmiştir. Model kurulurken fonksiyonel gruplar; türlerin balıkçılık açısından sömürülme oranları, ekolojik nişleri ve habitatları göz önüne alınarak oluşturulmuş ve bu fonksiyonel gruplar arasındaki enerji akışı tespit edilmiştir. Kurulan modelin pedigree değeri 0,59 olup bu değer Akdeniz'de yapılmış olan diğer Ecopath modellerinin pedigree değerlerine benzerdir. Çalışma sonucunda; Saros Körfezi ekosisteminde deniz memelilerinden yunusların en yüksek trofik seviyeyle (TL= 4,39) poliketlerin ise en düşük seviyeyle (TL= 2,11) enerji akışında yer aldıkları görülmüştür. Sistemin trofik seviyeleri arasındaki enerji transfer etkinliği %12,6'dır. Toplam net birincil üretimin toplam net solunuma oranı 1,82'dir ve bu değerle bölgenin gelişmekte olan bir ekosistem olduğu görülmektedir. Avın ortalama trofik seviyesi 3,4'dür ve sistemin toplam biyomas miktarı 1535,24 t.km-2 . yıl-1 'dır. Saros Körfezi ekosistemi içinde yer alan zooplankton ve küçük pelajik balıkların kilit tür etkinliği diğer gruplara göre daha yüksek olmakla birlikte bölgede tam anlamıyla ekosistem dengesi için kilit bir grup ortaya çıkmamıştır. Körfezde köpek balığı gibi trofik seviyesi yüksek predatör türler üzerinde balıkçılık baskısının yüksektir. 2006-2008 dönemi için kurulan bu model, günümüz koşullarında bölgenin ekosistemini yansıtan güncel veriler kullanılarak oluşturulacak olan yeni modellerle trol balıkçılığı yasağı gibi alınan balıkçılık yönetimi kararlarının işlerliğini test etmeye olanak sağlayacak bir altlık oluşturmaktadır. Anahtar kelimeler: Trofik ilişkiler, Kütle denge modeli, Ecopath, Saros Körfezi, Ege Denizi