Şavşat yöresi Doğu Karadeniz göknarı meşcereleri için gövde çapı ve gövde hacim modellerinin karışık etkili modelleme tekniği ile geliştirilmesi

Bu çalışmada; Artvin Şavşat Yöresine yayılış gösteren saf Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmanniana (Steven) Spach. subsp. nordmanniana) meşcereleri doğrusal olmayan karışık etkili modelleme teknikleri kullanılarak uyumlu gövde çapı ve gövde hacim modelleri,ayrıca pratik olarak kullanılabilmeleri maksadıyla da ek olarak tek ve çift girişli ağaç hacim modelleri geliştirilmiştir. Bu amaçla 240 adet Doğu Karadeniz Göknarına ilişkin ölçüm verileri kullanılmıştır. Ölçüm verileri düzenlendikten sonra 7 farklı gövde çapı modeli denenmiş ve en başarılı olarak belirlenen Jiang ve ark. tarafından geliştirilen gövde çapı modeli denkleminin düzeltilmiş belirtme katsayısı (R_(adj.)^2) 0.981, tahminin standart hata (SEE) değeri 1.526, ortalama hata (E ̅) değeri 0.233 cm ve ortalama mutlak hatası ise (|E ̅ |) 0.996 cm olarak elde edilmiştir. AIC, BIC ve -2LnL hata ölçütleri dikkate alınarak, Jiang ve ark., denkleminin, b3 sabit etkili parametresinin tesadüfi etkili parametre ile genişletilmesi gerektiği görülmüştür. Tek parametresi tesadüfi etkili 12 kalibrasyon seçeneği için farklı ekstra çap değerleri kullanılarak kalibrasyon sonuçları da araştırılmıştır. Burada da en iyi tahmin sonucu dipten üç adet çap ölçümüne ilişkin kalibrasyon seçeneği ile elde edilmiştir. Son olarak geliştirilen tek ve çift girişli ağaç hacim denklemlerinde ise belirtme katsayıları 0.977 ile 0.993 ve tahminin standart hata değerleri de 0.171 ile 0.07 olarak bulunmuştur. Yapılan istatistiksel testler sonucunda, çalışma kapsamında üretilen modellerin Şavşat Yöresindeki Doğu Karadeniz Göknar meşcerelerine uygun olduğu ve güvenle kullanılabileceği tespit edilmiştir.