Sayda Eyaleti'nde Osmanlı iktidarı ve yerel güçler (1700-1775)

18. yüzyılda taşrada yerel güçlerin siyasî ve ekonomik anlamda etkinliklerini arttırmalarına koşut olarak bürokratik örgütlenmede gözle görülür bir gelişme yaşanmıştır. Malî örgütlülük, taşradaki yerel güçlerin tanımlanmasında, kontrol ve denetimlerinde etkisini hissettirmiştir. Bu kapsamda, Sayda Eyaleti'nde tatbik edilen mukataa sistemi sayesinde, eyaletteki yerel güçler, hükümetle ve onun valileriyle girdikleri etkileşim sonucunda birtakım örüntü ve süreçlere dahil edilebilmişlerdir. Bu sayede yerel güçlerin yerel aracılara dönüştürülebilme ihtimalleri artmıştır. Sayda Eyaleti'ndeki yerel güçler ise mukataa sisteminin kendilerine sağladığı statü ve yetkilerle bölgelerinde nüfuzlarını arttırmışlardır. Bölgedeki aileler arasında 18. yüzyılda meydana gelen sürtüşmeleri tetikleyen etkenlerden biri bölgenin ekonomik kalkınmasından daha fazla faydalanma güdüsüydü. Diğer bir etken ise merkezî hükümetin sağladığı idarî-malî statülere erişme isteği olmuştur. Şihâboğullarıyla mücadelelerinde Metâvile aileleri için dengeyi sağlayacak müttefik Zahir Ömer ve ailesi Zeydânîler olmuştur. Sayda Eyaleti'nin valileri bu yerel güçleri, eyalette tatbik etmekle mükellef oldukları mukataa sisteminin yürütülmesinde yerel aracılar haline getirme gayretinde olmuşlardır. Şam valileri başta Zahir Ömer olmak üzere bu yerel güçleri, nüfuzlarını yaymalarının önünde birer engel olarak görmüşlerdir.