Comparative calculation of 3-dimensional surface area and water flow direction from digital elevation models: A case study for the agricultural land in Eskişehir-Çifteler irrigation

Tarımsal üretimin ve buna bağlı olarak tarımla ilgili çok sayıda parametrenin önemi dijitalleşen dünyanın birincil odak noktası haline gelirken, 2019 pandemisi ile birlikte gıdanın ne kadar önemli olduğunun bir kez daha altı çizilmiş oldu. Tarımda suyun doğru miktar ile gerekli alanlarda kullanımının sağlanabilmesi için sulanan parsel alanlarının 3 boyutlu (3B) olarak hesaplanarak geçerli yüzey alanı olarak bu değerlerin kullanılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada temel amaç, sulama alanlarında kullanılan su miktarının 3B boyutlu alan değerleri kullanılarak parsel bazında daha doğru hesaplanması ile bitkinin su ihtiyacının yetersiz veya fazla olmasının engellenmesidir. Bu sayede, sulama hesaplamalarının doğru alan tahminlerine dayanmasını sağlayarak verimliliği artırmayı ve tarımsal üretimde kayıpların önlenmesine yardımcı olunması umulmaktadır. Bu tez, Eskişehir-Çifteler bölgesinde yer alan çalışma alanı için 3B verilerden elde edilerek hesaplanan alan değerlerini tapuda listelenen alanlarla karşılaştırmıştır. Belirtilen amaca ulaşmak için kurumlardan ve kamuya açık veri kaynaklarından DEM verileri temin edilmiştir. Buna ek olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nden (TKGM) Dijital Arazi Modeli nokta verisi (DTM points) elde edilmiştir. Yükselik değerleri ile parsel verileri kullanılarak parsellerin 3 boyutlu ölçümlerine ulaşılmıştır. Yapılan analiz sonucunda seçilen test sahası için toplam yüzey alanı (TKGM) ile toplam tapu alan değerleri arasında 235 hektarlık bir fark olduğu görülmektedir. İncelenmekte olan alan, tahmini toplam 10.677,05 hektarı kapsayan bir tarımsal faaliyet alanıdır. Toplam alanla karşılaştırıldığında, fark hafife alınabilir; ancak, ülke düzeyi göz önüne alındığında, potansiyel olarak önemli tarımsal tutarsızlıklara neden olabilecek düzeyde olabileceği görülmüştür.