Sıcak su kazanlarında kullanılan transmisyon millerinin iyileştirilmesi

Kazanlarda mekanik verimin iyileştirilmesi konusunda, artan malzeme maliyetleri ve çevresel kaygılar yüzünden, her geçen gün mühendislere daha büyük görev düşmektedir. Isıl mukavemet hesaplamalarına göre oluşturulan kazan malzemelerinin et kalınlıkları, kullanılan transmisyon millerinin dizilimleri sonucu oluşturduğu mekanik dayanıma göre belirlenir. Bu yüzden millerin kendi mekanik özellikleri kesin olarak bilinmeli ve maksimum düzeyde ısıl mukavemeti sağlayıp minimum maliyeti oluşturacak şekilde tasarlanarak kazana yerleştirilmelidir. Bu çalışma kapsamında kazanlarda kullanılan transmisyon millerinin mekanik özellikleri ısıl işlem uygulanarak iyileştirilmesi gözlemlenip, çekme deneyi vasıtasıyla belirlenecektir. Çıkan bu sonuçların kazan parçaları üzerine monte edilen millerin mukavemet hesaplamaları yapılarak daha güvenilir kazan tasarımı yapılacaktır. Hazırlanan deney numuneleri üç grup altında toplayabiliriz. Işıl işlem uygulanmamış numuneler, Kısmi süre ısıl işlem uygulananlar ve uzun süre ısıl işlem uygulananlardır. 20 mm çaptaki numuneler 10,12 ve 14 mm çapa torna tezgâhında düşürülmüş ve her bir çaptan 3'er adet hazırlanmıştır. Hazırlanan numuneler İnönü Üniversitesi Makine Mühendisliği laboratuvarındaki çekme deneyi cihazında testlere tabi tutulmuştur. Bu numunelere ek olarak beş farklı açıda kesim yapılıp, MIG ve TIG kaynak metoduyla birleştirme yapılarak çekme deneyini yapılmıştır. Y ekseninde 0,15,30,45 ve 60 açılarda kesilen numunelere yapılan üç farklı deney şu şekildedir. İlk olarak kesilen millere direk olarak kaynak yapılmıştır, millere ısıl işlem uygulandıktan sonra kaynak yapılmıştır ve millere kaynak yapıldıktan sonra ısıl işlem uygulanmıştır. Bu deney gruplarının çekme deneyi sonuçları gözlemlenmiştir. Yapılan çekme deneyleri sonucunda malzemelerin çekme, akma ve kopma mukavemetleri, uzamaları bulunarak ısıl işlemin malzeme üzerine etkisi belirlenmiştir. Bu iyileştirmeler sonucunda kazan tasarımında kullanılan millerin güvenilirliği arttırılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Kazan, Transmisyon Mili, Çekme Deneyi, Isıl İşlem