Sıçan böbreğinde deksmedetomidin ve ketamin içeren organ perfüzyon solüsyonunun nefroprotektif etkileri

Giriş: Böbreğin iskemik hasarı, böbrek nakillerinde önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Anestezide kullanılan deksmedetomidin ve ketaminin iskemik hasara karşı koruyucu özelliklere sahip olabileceği ifade edilmektedir. Bu çalışmada donör nefrektomi sonrası dönemde organ perfüzyon solüsyonları ile perfüze edilen böbrek dokusunda oluşan iskeminin gözlenmesi ve deksmedetomidin ile ketaminin bu iskemik hasara karşı nefroprotektif etkisinin değerlendirilmesini amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmada beş grup oluşturuldu. Her grupta on adet wistar albino rat kullanıldı. Perfüzyon için iliak bifurkasyondan ve renal arterin proksimalinden olacak şekilde aort iki yerden klemplenerek kanüle edildi. Sonrasında böbrek dokusu Kontrol(K) grubunda serum fizyolojik, Sham(S) grubunda HTK solüsyonu, DEX grubunda 10 nmol/cc dozunda deksmedetomidin içeren HTK solüsyonu, KET grubunda 10 µmol/cc dozunda ketamin içeren HTK solüsyonu, DEX+KET grubunda 10 nmol/cc dozunda deksmedetomidin ve 10 µmol/cc dozunda ketamin içeren HTK solüsyonu ile perfüze edildi. Böbrek dokuları perfüze edilmesinin ardından çıkartıldı ve her gruba ait dokular kendi grubunda perfüzyonda kullanılan solüsyonun içerisinde +4°C'de beklemeye alındı. Dokular 12 saat sonra solüsyonlardan çıkartılarak dokuda Total Antioksidan Kapasite (TAC), Reaktif Oksijen ve Nitrojen Ürünleri (ROS/RNS), İnterlökin 1β (IL-1β), İnterlökin-6 (IL-6) ve Tümör Nekroz Faktör-α(TNF-α) seviyeleri ölçüldü, histopatolojik ve inceleme yapıldı. Bulgular: Yapılan ölçümlerde TAC düzeyi DEX, KET, DEX+KET gruplarında kontrol ve sham gruba göre daha yüksek(p<0,05), ROS/RNS ve IL-6 düzeyi DEX, KET, DEX+KET gruplarında kontrol ve sham gruba göre daha düşük(p<0,05) bulunurken üç grubun arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. IL-1β düzeyi kontrol grubunda DEX, KET ve DEX+KET gruplarında göre; sham grubunda DEX ve KET gruplarına göre daha yüksek bulunmuştur(p<0,05). DEX, KET, DEX+KET grupları arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. TNF-α düzeyleri kontrol grubunda DEX, KET, DEX+KET gruplarına göre daha yüksek(p<0,05) bulunurken sham grubu ile DEX, KET, DEX+KET grupları arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Histopatolojik skorlamada, Sham, DEX, KET, DEX+KET gruplarında kontrol grubuna kıyasla doku hasarı anlamlı derecede azalmış olarak bulunmuştur. Sham grubunda histopatolojik skor ile ifade edilen hasar DEX, KET, DEX+KET gruplarına göre bir miktar daha az olarak izlense de bu gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmemiştir. Sonuç: Organ perfüzyon solüsyonlarında ketamin ve deksmedetomidin kullanımı sıçan böbreğinde nefrektomi sonrası görülen iskemik hasara karşı nefroprotektif etkiye sahip olabilir. Bununla beraber deksmedetomidin ve ketaminin tek başına kullanımı ile kombine şekilde kullanımları arasında böbrek koruyucu etkiye dair fark izlenmemiştir.