Sıçanlarda oluşturulan deneysel karaciğer iskemi-reperfüzyon hasarında S-asetil glutatyon koruyucu etkisinin araştırılması

Karaciğer iskemi-reperfüzyon (I/R) hasarı, karaciğer cerrahisi ve transplantasyon süreçlerinde görülen en önemli hücresel hasar nedenlerinden biridir. Bu süreçte oksidatif stres ve inflamatuvar sitokinler başlıca rol oynamaktadır. Endojen bir antioksidan olan glutatyon (GSH), hücresel savunmada kritik öneme sahiptir. GSH'ın lipofilik ve daha stabil bir türevi olan S-asetil-glutatyonun (SAG) ise hücre içine geçişi daha kolay olup, daha güçlü koruyucu etki sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, sıçanlarda oluşturulan karaciğer I/R modelinde GSH ve SAG uygulamalarının hepatoprotektif etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.Çalışmada otuz altı erişkin Wistar albino sıçan rastgele olarak altı gruba ayrılmıştır: Sham, I/R kontrol, GSH uygulama(0. Saat ve 24.saat) ve SAG (0.saat ve 24.saat) uygulama grupları. Karaciğer iskemisi 30 dakika reperfüzyon süresi 45 dakika tutulmuştur.Serum, doku ELİSA ve histopatolojik örnekler uygun metodlarla değerlendirilmiştir.GSH ve SAG uygulamaları, I/R grubuna kıyasla serum AST, ALT ve doku ELİSA MDA, TNF-α, IL-1β ve IL-6 düzeylerini anlamlı şekilde azaltmıştır (p < 0,05).Özellikle SAG grubunda IL-6 düzeylerinde daha belirgin bir azalma saptanmış, bu durum SAG'ın inflamatuvar yanıtı daha güçlü baskılayabileceğini düşündürmüştür. Histopatolojik incelemede her iki ajan da konjesyon, nekroz ve vakuolizasyon skorlarını belirgin biçimde düşürmüş, SAG grubunda karaciğer mimarisinin daha iyi korunduğu gözlenmiştir.SAG ve GSH uygulamaları, karaciğer iskemi-reperfüzyon hasarına karşı oksidatif stres ve inflamasyonu azaltarak belirgin hepatoprotektif etki göstermiştir. SAG grubunda IL-6 düzeylerindeki daha güçlü düşüş, bu bileşiğin klasik glutatyondan daha etkili bir antiinflamatuvar yanıt oluşturabileceğini düşündürmektedir. Ancak bu farkın biyokimyasal mekanizmalarının tam olarak aydınlatılabilmesi için ileri düzey deneysel ve translasyonel çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Karaciğer iskemi-reperfüzyon, SAG.