Endüstriyel mirasın müzeye dönüşüm senaryosu: Adana Milli Mensucat Fabrikası

Farklı nedenlerden zaman içinde işlevsiz hale gelen endüstriyel alanlar, günümüz kentlerinin güncel problemlerinden birisidir. İşlevsiz hale gelmiş bu alanlar, genellikle dönüşüm senaryoları sayesinde toplumun güncel yaşam şartlarına ve ihtiyaçlarına uygun şekilde kentlere tekrar kazandırılmaktadır. Bu durumdaki endüstriyel alanlar için uygulanabilecek en iyi koruma yöntemlerinden biri müzeye çevrilmeleridir. Bu açıdan Adana Milli Mensucat Fabrikası, ziyaretçilere yeni deneyimler sunan, tarihi ve endüstriyel alanlara karşı farklı bir bakış açısı geliştirmelerini sağlayan modern bir müze kompleksine dönüştürülmüştür. Geç Osmanlı'dan modern Türkiye'ye kadar geçen süreye tanıklık eden fabrika yerleşkesi bugün hala ayaktadır. 2006 yılında fabrika Kültür Varlığı olarak tescil edilmiş ve koruma altına alınmıştır. 2013 yılında dev bir müze kompleksi haline getirilmesi kararlaştırılmıştır. Adana Müze Kompleksi beş bölümden oluşmuştur; Milli Mensucat Fabrikası'nın deposunda açılan Arkeoloji Müzesi (2017), üretim ve sosyal alanlarda açılacak olan Tarım, Endüstri, Kent Etnografya ve Milli Mensucat Müzesi (2020'de tamamlanacaktır). Kuruluşundan sonra yıllar içinde bu kentsel alan, kentsel bellekte önemli bir kaynak ve endüstriyel bir simge olmuştur. Bu tezde, kentin endüstriyel simgesi olan Adana Milli Mensucat Fabrikası'nın Adana Müze Kompleksi'ne dönüşümü "kolektif bellek" ve "yerin ruhu" kavramları çerçevesinde incelenmiştir. Bu endüstriyel alanın müzeye dönüşümü belirlenmiş başlıklar altında incelenmiştir: bu tarihi endüstriyel alanın potansiyel değerinin uygulanan restorasyon projesi, müzenin sergileme stratejisi ve koleksiyon seçimi ile günümüzde nasıl korunduğu ve müzeleştirildiği, müze projesinin kentte yaşayanların "kolektif belleğine" nasıl hitap ettiği ve "yerin ruhu" kavramı doğrultusunda incelendiğinde, .o yere ait/özgü durumların/hikayelerin/geçmişin müzeleştirilerek ne kadar korunduğu ve barındığı tartışılmıştır.