Schizosaccharomyces pombe'de metforminin hücre yaşlanmasına etkisi üzerine çalışmalar

İnsanoğlu, yüzyıllardan beri "Neden yaşlanıyoruz?" sorusunu kendisine sormuş ve bu soruya cevaplar bulmaya çalışmıştır. Günümüzde halen yaşlanma nedenleri araştırılmakta ve yaşlanmanın nedenleriyle ilgili birçok yeni teori üretilmektedir. Yaşlanma üzerinde etkili olan faktörlerin bilinmesi ve bunlarla ilgili bazı önlemlerin alınması, yaşlanmanın tamamen önüne geçilemese bile daha sağlıklı ve uzun bir ömür sürmek adına önemli bir adım atılmasına neden olacaktır. Metformin (N,N-dimetilbiguanid), kandaki glukoz seviyelerini düşürme potansiyeli nedeniyle tip-2 diyabet tedavisinde en çok kullanılan etken maddedir. Bu yaygın kullanım sürecinde metforminin kalp hastalıkları ve kansere karşı koruyucu niteliğinin yanı sıra yaşlanma karşıtı özellikleri ve farklı organizmalarda ömür uzunluğuna yol açtığı da ortaya konmuştur. Yaşlanma karşıtı özelliklerini yalnızca glukoz metabolizmasına etkisi üzerinden değil İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü-1 (IGF-1) sinyal iletimini azaltması, mTOR sinyal yolağını baskılaması, AMPK sinyal yolağını aktifleştirmesi, elektron taşıma sistemindeki mitokondriyal kompleks 1'i baskılaması ve reaktif oksijen türlerini azaltması üzerinden de göstermektedir. Bu çalışmada, yaygın biçimde kullanılan bir model organizma olan Schizosaccharomyces pombe'nin yabani ırkı (972h-) kullanılarak metforminin bu organizma üzerinden hücre yaşlanmasına etkisi incelendi. Bu amaçla metforminin farklı dozları hücrelere uygulandıktan sonra etkin doz belirlendi ve bu etkin dozun kronolojik ömür uzunluğu, glukoz tüketimi, ATP üretimi, oksidatif stres miktarı ve çevresel strese karşı direnç gibi bazı süreçler üzerindeki etkisine bakıldı. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, metforminin yaşlanma sürecinde meydana gelen değişimler üzerindeki olumlu etkisiyle S. pombe'nin ömür uzunluğunu arttırdığı görüldü.