Selçuklu kent mirasının tarihsel süreç içinde oluşum ve değişiminin incelenmesi üzerine bir araştırma: battalgazi (eski Malatya) örneği

Önemli bir Selçuklu dönemi Anadolu kenti olan Eski Malatya (Battalgazi) tarihi kent merkezi; kentle bütünleşmiş bir arkeolojik alan özelliği taşıması gibi özgün bir değere sahip olmasının yanı sıra barındırdığı tarihi ve kültürel zenginliği, yüzyıllar boyunca taşıdığı kent merkezi kimliği, kesintisiz yerleşimi, kozmopolit yapısı, tipik bir Selçuklu kenti olması, döneminde sahip olduğu stratejik konumu ve geçmişte taşıdığı önemi bugün yitirmiş olması sebebiyle çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Tez çalışmasının amacı, Battalgazi III. Derece Arkeolojik Sit ve Etkileşim Alanı Selçuklu kent mirasının mekânsal ve işlevsel boyutlarının tespit edilerek geleceğe yönelik koruma-geliştirme-canlandırma önerilerinin üretilmesidir. Bu doğrultuda alana yönelik planlanan kentsel tasarım/yenileme/iyileştirme uygulamaları için mekânsal çözümlemeler yapılmış ve alanın mekânsal altlığı ortaya konulmuştur. Kentin Selçuklu dönemi yerleşim modeline dair yeterli düzeyde veri bulunmaması doğrultusunda dönem kaynakları incelenmiş, bilimsel araştırmalar irdelenmiş, kimlik yönünden benzerlik taşıyan Selçuklu kentleri ile karşılaştırmalar yapılarak çalışma alanının Selçuklu dönemi kent planı ve mekânsal organizasyonu çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda dönemin kentsel ögelerini belirleyebilmek amacıyla çalışma alanına ait yükseklik verisinden üretilen arazi modelleri, hava fotoğrafları ve bilimsel çalışmalardaki Malatya kent planları kullanılarak tespitler yapılmıştır. Çalışma alanının tarihsel süreç içindeki değişimini saptayabilmek için tarihi ortofotolar ve mevcut uydu görüntüleri QGIS programı üzerinden sayısallaştırılarak değişim analizleri yapılmış haritalar oluşturulmuştur. Arazide yapılan yerinde tespit gözlemler doğrultusunda elde edilen veriler QGIS programı üzerinden sayısallaştırılarak çalışma alanının mevcut durum mekânsal analizleri gerçekleştirilmiş ve haritalar oluşturulmuştur.