Serbest eczanelerde tip 2 diabetes mellitus hastalarında glisemik kontrol, öz bakım yönetimi ve COVID-19 deneyiminin araştırılması

Amaç: Diyabet, kronik hastalıkları olan bireyler için COVID-19 salgını sırasında ortaya çıkan zorluklarla daha da kötüleşen, önemli sağlık etkileri olan kronik bir hastalıktır. Bu çalışma, pandemi sırasında Türkiye'deki T2DM hastalarının öz bakım yönetimi, tedaviye uyuncu, glisemik kontrolü ve COVID-19 deneyimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikte bir araştırma olan çalışmamız, 67 serbest eczaneden yaklaşık 2772 T2DM hastasaya ulaşıldı. Bu hastaların uygun bulunan 462 tanesi ile laboratuvar sonuçlarının yanı sıra MARS ve DSMQ anketlerinin Türkçe geçerli versiyonları kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Ankete katılan hastaların yaklaşık %51'i COVID-19 geçirdiğini bildirdi. Önemli sayıda hasta (%58,9) tedaviye uyumsuz olarak tanımlandı ve tüm DSMQ alt ölçeklerinde önemli ölçüde daha düşük puan aldı. Sadece bir kısım hastanın (%33,3) hedef HbA1c veya hedef total kolesterol (%30,3) düzeylerine sahip olduğu görüldü. Yüksek DSMQ genel ölçek puanları, düşük HbA1c seviyeleri ve daha iyi ilaç uyumu ile ilişkilendirildi. Kötü glisemik kontrol ve çoklu komorbiditeler, COVID-19 nedeniyle hastaneye yatış veya acil servise yatışla ilişkilendirildi. Sonuç: Özellikle çoklu morbiditeleri olan diyabetik hastaların önemli bir oranının tedavi hedeflerine ulaşamadığı görülmektedir ve bu da mevcut sağlık sistemini zorlamaktadır. İlaç uyumunu, glisemik kontrolü ve öz bakım faaliyetlerini ele almak, diyabetik hastaları daha fazla desteklemek ve COVID-19 sonrası dönemde genel sağlık hizmeti sonuçlarını iyileştirmek için kritik öneme sahiptir.