Serebral dominansinin omuz patolojilerinde ağrı şiddeti, eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel durumdaki değişime etkisi

Omuz ağrısı toplumda üçüncü sıklıkta görülen lokomotor sistem patolojisidir. Vücudun en hareketli eklemi olması ve yaralanmaya meyilli olmasından dolayı omuzun tedavi ve rehabilitasyonu oldukça önemlidir. Bu durum kişinin hayat kalitesini etkilemesi dolayısıyla toplumsal bir sorun olabilmektedir. Serebral lateralizasyon beynin iki hemisferi arasındaki morfolojik ve fonksiyonel farklılık anlamına gelmektedir. El tercihi fonksiyonel bir serebral lateralizasyon olarak kabul edilmektedir. Literatürde sağlıklı bireylerdeki baskın ve baskın olmayan taraf üst ekstremite arasındaki lateralizasyon farklılıkları belirtilmiş ancak bu farklılıkların omuz patolojisi olan hastaların tedavisinde ağrı, fonksiyonel durum ve eklem hareket açıklığı (EHA) üzerinde etkileri belirtilmemiştir. Ayrıca literatürde baskın ve baskın olmayan taraf kolların birbirlerinin kinematiğinden etkilendiği de bildirilmiştir. Çalışmamızda bu etkileşimin ve mevcut serebral dominansinin omuz patolojileri tedavisine etkisini incelemek amaçlandı. Araştırmaya unilateral omuz ağrısı şikayetiyle hastaneye başvuran, uzman hekim tarafından tedavi protokolü belirlenmiş 18-65 yaş aralığındaki katılımcılar dahil edildi. Ekstrensek kaynaklı omuz patolojileri, omuzda cerrahi işlem geçirmiş olanlar, bilateral omuz ağrısı olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Baskın taraf omuz patolojisi olan 33 ve baskın olmayan taraf omuz patolojisi olan 29 katılımcı değerlendirmeye alındı. El tercihinin belirlenmesinde Edinburgh Oldfield anketi kullanıldı. Rutin tedavi alan katılımcılara tedavi öncesi ve sonrasında aynı fizyoterapist tarafından anket ve ölçümler uygulandı. Ağrı şiddeti Visuel Analog Skala (VAS) ile, eklem hareket açıklığı gonyometre ile ve fonksiyonel durum ölçümleri Quick-DASH ile değerlendirildi. Çalışmamız, omuz ağrısı tedavisinde baskın ve baskın olmayan kol iyileşme farklılıklarını dikkate alınarak tedavi hedefi belirlemede klinisyenlere yol gösterici olabilir. Çalışmanın omuz patolojilerinde el baskınlığını inceleyen sınırlı sayıdaki çalışmalara da katkı sağlayacağı düşünülmektedir.