Servikal headgear uygulanan hastalarda bilinçli hipnoz yönteminin kooperasyon üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi

ÖZET iskeletsel kökenli Sınıf II, bölüm 1 anomalilerin tedavisi için en uygun zaman büyüme ve gelişimin henüz aktif olduğu karışık dişlenme dönemidir. Bu tip anomalilerin erken dönem tedavisinde SHG sıklıkla kullanılan bir aygıttır. Ancak karışık dişlenme dönemindeki çocukların psikolojik özellikleri göz önünde bulundurulunca, ağız dışı aygıtlar ile tedavi sırasında başarıyı yakalayabilmek için yeterli kooperasyon sağlanması gerekmektedir. Bu amaç doğrultusunda hastaların motivasyonu çok önemlidir, iyi kooperasyon gösteren hastaların tedavilerinde daha iyi ve başarılı sonuçlar alındığı bilinen ve kabul edilen bir gerçektir. Kooperasyonu yetersiz olan hastalar daha uzun seanslar, daha fazla hekim ve personel ilgisi gerektirirler. Bunun yanında yetersiz kooperasyon en iyi şekilde planlanmış bir tedavi planının bile etkisiz olmasına neden olabilir. Ancak tedavi başında yeterli derecede kooperasyon düzeyi gösteren hastaların bazıları da uzun süren ortodontik tedavileri sırasında kooperasyon derecelerinde düşüş gösterebilirler. Bundan dolayı kooperasyon derecesinin sadece tedavi başında belirlenmesi yeterli değildir. Gerekli olduğunda zaman kaybetmeden müdahale edebilmek amacıyla her seansta kooperasyon derecesinin takibi de önemlidir. Bu amaçla elektronik modüllerin kullanımı günümüzde gittikçe yaygınlaşmaktadır. Kooperasyonun arttırılması için hekim- hasta ilişkisi, ödül ceza yöntemi ve sözel motivasyon gibi çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Ancak bu yöntemlerin hiçbiri yeterince güvenilir olmadığından alternatif bir motivasyon yöntemi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, alternatif bir tıp dalı olan bilinçli hipnoz yönteminin servikal headgear kullanan hastalarda kooperasyon üzerindeki etkinliğinin incelenmesi ve hasta cetvellerinin kooperasyon takibinde güvenilirliklerinin araştırılmasıdır. nÇalışmamızın gerecini Yeditepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'na tedavi amacıyla başvuran, üst çenenin ileride konumlanmasına bağlı iskeletsel Sınıf II, bölüm 1 anomaliye sahip, karışık dişlenme dönemindeki 30 hasta oluşturmuştur. Hastalar, her biri 15 kişiden oluşan hipnoz ve kontrol grupları olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Hipnoz grubunun yaş ortalaması 10.78 ± 1.06 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 10.07 ± 1.09 yıldır. Her iki gruptaki olgulara, üzerlerine zaman sayaçlı modül sistemi monte edilmiş servikal headgear aygıtı uygulanmıştır. Hastalara servikal headgear aygıtlarını günde 16 saat kullanmaları gerektiği belirtilmiş ve günlük kullanma saatlerini şaretlemeleri için her seans yenilenen hasta cetvelleri verilmiştir. Hipnoz grubundaki olgular Bilinçli Hipnoz yöntemi ile motive edilirken, kontrol grubundaki olgular ortodontist tarafından sözel olarak motive edilmiştir. Her iki gruptaki hastalar zaman sayaçlı elektronik modüllerin pil ömürlerine bağlı olarak sadece 6 ay süre ile takip edilebilmişlerdir. Aylık modül ölçümleri karşılaştırıldığında kontrol ve hipnoz grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Hipnoz grubunda 6 aylık takip süresinde hastaların servikal headgear aygıtlarını kullanma saatlerinde herhangi bir azalma gözlenmezken, tedavi süresince kontrol grubu hastalarında azalma olduğu gözlenmiştir. Bu sonuç, Bilinçli Hipnoz yönteminin, servikal headgear ile tedavi edilen hastaların kooperasyonlarının arttırılmasında olumlu etkisi olduğunu göstermektedir. Hasta cetvelleri ile elektronik modül ölçümlerinden elde edilen veriler karşılaştırıldığında hasta cetvelleri üzerine işaretlenen toplam kullanma saatlerinin, gerçek kullanma saatlerinden daha fazla olduğu gözlenmiştir. Bu sonuç, hasta cetvellerinin kooperasyon takibinde kullanılmasının güvenilir bir yöntem olmadığını göstermiştir. Anahtar kelimeler: Kooperasyon, bilinçli hipnoz, hasta cetvelleri. III